راهنمای سفر به ترکیه

بالون کاپادوکیا: قبل از رزرو بدانید

بالون‌ها کمی پیش از طلوع آفتاب از دره‌های گورمه بلند می‌شوند و حدود یک ساعت پرواز می‌کنند. ترانسفر هنوز در تاریکی دنبالتان می‌آید (تابستان حدود ساعت ۴ تا ۵ صبح). اگر اهل پرواز نیستید، تماشای صدها بالون از نقطه‌ی دید یا تراس هتل هم خودش تجربه‌ای فراموش‌نشدنی است.

اجازه‌ی پرواز را سازمان هواپیمایی کشوری صادر می‌کند و در نهایت باد تصمیم می‌گیرد. از مه تا اکتبر بیشتر روزها پرواز انجام می‌شود و از دسامبر تا مارس لغو پرواز خیلی بیشتر است. برای همین بالون را برای اولین صبح اقامتتان رزرو کنید تا در صورت لغو، به روز بعد منتقل شود.

• قیمت بالون کاپادوکیا: حدوداً ۱۵۰ تا ۲۵۰ یورو برای هر نفر در زمستان و فصل‌های میانی و ۲۵۰ تا ۴۵۰ یورو در ماه‌های اوج برای سبد استاندارد. سبدهای کوچک‌تر و پرواز خصوصی گران‌ترند.
• استاندارد یا دلوکس: سبد استاندارد حدود ۱۶ تا ۲۰ نفر جا دارد؛ پرواز دلوکس مسافر کمتر و معمولاً زمان پرواز بیشتری دارد. مدت پرواز، ترانسفر و شرایط لغو را بپرسید.
• تماشا بدون پرواز: سان‌رایز پوینت بالای گورمه، دره‌ی عشق یا تراس هتل غاری‌تان جایگاه‌های رایگان ردیف اول‌اند.
• دیدنی‌های دیگر: کلیساهای نقاشی‌شده‌ی موزه‌ی روباز گورمه، شهرهای زیرزمینی درین‌کویو و قایماقلی، قلعه‌ی اوچ‌حصار و پیاده‌روی غروب در دره‌ی رز.

ساحل فیروزه‌ای، مسیر لیکیا و سفر آبی

بین فتحیه و آنتالیا کوه‌های توروس مستقیم به دریا می‌رسند: جنگل کاج، آرامگاه‌های صخره‌ای لیکیایی، خلیج‌های شفاف و بندرهای کوچکی مثل کاش و کالکان. فرودگاه دالامان به سمت غرب (فتحیه، اولودنیز، گوجک) نزدیک است و آنتالیا به سمت شرق.

مسیر لیکیا، حدود ۵۴۰ کیلومتر مسیر پیاده‌روی نشانه‌گذاری‌شده، از فتحیه به سمت آنتالیا می‌رود. لازم نیست همه‌اش را بروید: بخش‌های یک‌روزه از فارالیا بالای دره‌ی پروانه‌ها، اطراف کاش یا المپوس بهترین منظره‌ها را بدون کوله‌ی سنگین نشان می‌دهند. بهار و پاییز ایده‌آل‌اند؛ تابستان برای پیاده‌روی طولانی خیلی گرم است.

• سفر آبی (ماوی یولجولوک): چند روز روی قایق چوبی سنتی (گولت) و لنگر انداختن در خلیج‌هایی که فقط با قایق می‌شود به آن‌ها رسید. مسیرهای کلاسیک از فتحیه به سمت المپوس یا اطراف گوجک، مارماریس و بدروم است. برای دو نفر کابین اجاره کنید و برای گروه کل گولت را.
• قایق‌های یک‌روزه: تور دوازده‌جزیره از فتحیه، شهر غرق‌شده‌ی ککووا از کاش یا اوچ‌آغیز و خلیج‌های آرام کالکان. اگر آرامش را به موسیقی بلند ترجیح می‌دهید، قایق کوچک‌تر انتخاب کنید.
• ساحل‌ها: اولودنیز و پاتارا (۱۸ کیلومتر شن و تپه‌ی شنی) مشهورترین‌اند و کاپوتاش بین کاش و کالکان خلیجی کارت‌پستالی است. در کاش و کالکان اغلب از روی سکوهای سنگی شنا می‌کنند.
• ماجراجویی: پاراگلایدر از باباداغ، کایاک دریایی در ککووا، دره‌نوردی در ساکلی‌کنت و غواصی در کاش، یکی از بهترین مراکز غواصی مدیترانه.

شهرها و منطقه‌های دیگر ترکیه

اگر استانبول، کاپادوکیا و آنتالیا را دیده‌اید یا سفر دومتان است، این‌ها ارزش برنامه‌ریزی دارند. بیشترشان با یک پرواز داخلی از استانبول در دسترس‌اند.

• ازمیر، چشمه و آلاچاتی: ازمیر شهری ساحلی و راحت است: برج ساعت میدان کوناک، بازار کمرآلتی، آسانسور تاریخی و قدم‌زدن روی کوردون. چشمه و آلاچاتی با خانه‌های سنگی، آسیاب‌های بادی و ساحل ایلیجا یک ساعت فاصله دارند. آکروپولیس پرگامون (برگاما) در شمال و روستای شیرینجه نزدیک سلجوق گشت یک‌روزه‌اند.
• کوش‌آداسی: بندر کروز و نزدیک‌ترین شهر ساحلی به افسوس: ساحل بانوان، قلعه‌ی جزیره‌ی کبوتر و پارک ملی شبه‌جزیره‌ی دیلک با خلیج‌های خلوت. شهرهای باستانی پرینه، میلتوس و معبد دیدیما در جنوب آن‌اند.
• مارماریس و دالیان: خلیجی سبز با مارینا و ساحل ایچملر. تور قایق به جزیره‌ی سدیر (جزیره‌ی کلئوپاترا) و گشت دالیان با آرامگاه‌های صخره‌ای کاونوس، حمام گل و ساحل ایزتوزو، محل تخم‌گذاری لاک‌پشت‌های دریایی.
• بورسا و اولوداغ: پایتخت اول عثمانی، حدود دو ساعت با کشتی و اتوبوس از استانبول: مسجد اولو، مسجد و آرامگاه سبز، کاروانسرای ابریشم کوزاهان و روستای جومالی‌قیزیق. تله‌کابین به اولوداغ می‌رود که زمستان پیست اسکی است. اسکندر کباب را همین‌جا بخورید.
• ترابزون، اوزون‌گل و ریزه: ساحل دریای سیاه سبز و بارانی است: صومعه‌ی سوملا روی دیواره‌ی صخره، دریاچه‌ی اوزون‌گل، ایاصوفیه‌ی ترابزون و عمارت آتاتورک. در ریزه باغ‌های چای و ییلاق آیدر با چشمه‌ی آب گرم. خرداد تا شهریور بهترین زمان است.
• قونیه: آرامگاه مولانا با گنبد فیروزه‌ای، مسجد علاءالدین و موزه‌ی کاراتای. مراسم سماع شب عروس هر سال از ۷ تا ۱۷ دسامبر برگزار می‌شود و بلیت‌ها زود تمام می‌شود. قطار سریع‌السیر قونیه را به آنکارا و استانبول وصل می‌کند.
• آنکارا: آرامگاه آتاتورک (آنیت‌کبیر)، موزه‌ی تمدن‌های آناتولی که از بهترین موزه‌های کشور است، قلعه‌ی قدیمی و خانه‌های مرمت‌شده‌ی هامام‌اونو. یک تا دو روز کافی است.
• جنوب شرق: ماردین، اورفا و غازی‌آنتپ: ماردین با خانه‌های سنگی عسلی‌رنگ رو به دشت بین‌النهرین و صومعه‌ی دیرالزعفران؛ شانلی‌اورفا با بالیکلی‌گل و گوبکلی‌تپه، کهن‌ترین نیایشگاه شناخته‌شده‌ی جهان؛ غازی‌آنتپ با موزه‌ی موزاییک زئوگما و بهترین باقلوای ترکیه؛ و سرهای سنگی کوه نمرود هنگام طلوع. بهار و پاییز بروید؛ تابستان خیلی گرم است.
• شرق: ارزروم، قارص و آنی: ارزروم با مدرسه‌ی دومناره و پیست اسکی پالان‌دوکن؛ قارص و ویرانه‌های شهر ارمنی آنی لب مرز. قطار «دوغو اکسپرس» از آنکارا تا قارص در زمستان از معروف‌ترین سفرهای ریلی ترکیه است و بلیتش زود فروش می‌رود.
• چند شهر کوچک‌تر: ادرنه با مسجد سلیمیه، شاهکار معمار سنان؛ سافرانبولو با خانه‌های چوبی عثمانی؛ اسکی‌شهیر با محله‌ی اودون‌پازاری و کانال‌هایش؛ و چاناک‌قلعه برای تروا و شبه‌جزیره‌ی گالیپولی.

آداب، مسجدها و ماه رمضان

ترکیه کشوری لائیک با جمعیت عمدتاً مسلمان است. در ساحل و مرکز استانبول فضا کاملاً آزاد است و در شهرهای کوچک‌تر محافظه‌کارتر. پوشش آزاد است و حجاب اجباری نیست؛ فقط لباس ساحل را برای ساحل نگه دارید. غذای حلال همه‌جا به‌راحتی پیدا می‌شود.

ماه رمضان ۲۰۲۷ حدوداً از ۸ فوریه تا ۹ مارس است (بسته به رؤیت ماه). رستوران‌های مناطق توریستی روزها باز هستند و بعضی رستوران‌های محلی تا افطار تعطیل‌اند؛ شب‌های رمضان حال‌وهوای خاصی دارد. تعطیلات عید فطر و عید قربان (حدود نیمه‌ی مه ۲۰۲۷) سفرهای داخلی را بسیار شلوغ می‌کند؛ بلیت را زود بگیرید.

• بازدید از مسجد: کفش را درآورید، شانه و زانو پوشیده باشد و خانم‌ها موهایشان را بپوشانند (معمولاً دم در روسری امانت می‌دهند). مسجدها در زمان پنج نماز روزانه به روی بازدیدکنندگان بسته‌اند، به‌خصوص ظهر جمعه.
• چند کلمه ترکی: مرحبا (سلام)، تشکورلر (ممنون) و لطفن (لطفاً). بسیاری از کلمه‌های ترکی برایمان آشناست. چای تعارفی را بپذیرید؛ نشانه‌ی مهمان‌نوازی است.
• انعام: در رستوران ۵ تا ۱۰ درصد اگر سرویس حساب نشده، در تاکسی گرد کردن کرایه و مبلغ کمی برای کارکنان حمام و راهنماها.
• آشنایی با قوانین: فروشگاه‌ها از ساعت ۱۰ شب تا ۶ صبح نوشیدنی الکلی نمی‌فروشند.

خرید و سوغات ترکیه

خرید برای خیلی‌ها دلیل اصلی سفر به ترکیه است. برندهای پوشاک ترک در همه‌ی شهرها تقریباً یک قیمت دارند، پس لازم نیست برای خرید حتماً به استانبول بروید. در مراکز خرید قیمت‌ها ثابت است و در بازارهای سنتی چانه می‌زنند.

• مراکز خرید استانبول: جواهر در شیشلی و فروم استانبول برای برندهای میان‌رده؛ ایستینیه‌پارک و زورلو سنتر برای برندهای گران‌تر. اوت‌لت‌های اولیویوم و ویاپورت تخفیف دائمی دارند.
• خیابان‌ها و بازارها: خیابان استقلال برای برندهای ترک، بازار بزرگ برای فرش، چرم و طلا، بازار مصری‌ها برای ادویه و لوکوم. لاله‌لی، مرتر و عثمان‌بی محله‌های عمده‌فروشی پوشاک‌اند و بیشتر مغازه‌ها تک‌فروشی ندارند.
• فصل حراج: حراج تابستانی از اواخر ژوئن تا اوت و حراج زمستانی از ژانویه تا فوریه است؛ تخفیف‌ها در هفته‌های آخر بیشتر و سایزها کمتر می‌شود.
• تکس‌فری: در فروشگاه‌هایی که برچسب Tax Free دارند فرم بگیرید و هنگام خروج در فرودگاه مهر بزنید تا بخشی از مالیات برگردد. پاسپورت همراهتان باشد و کالا را پیش از خروج استفاده نکنید.
• سوغات: لوکوم و باقلوا (بسته‌بندی وکیوم برای راه)، قهوه‌ی ترک و جذوه‌ی مسی، ادویه و چای سیب، چشم‌نظر، چراغ‌های موزاییکی، حوله و پشتمال، صابون زیتون، سرامیک ایزنیک و کوتاهیا و روغن زیتون اژه.