راهنمای سفر به گرجستان
گرجستان با کمتر از دو ساعت پرواز، در یک سفر کوتاه چند نوع سفر را کنار هم می‌گذارد: کوچه‌های قدیمی و حمام‌های گوگردی تفلیس، کلیسایی تنها روی قله در کازبگی، تاکستان‌های کاختی و ساحل دریای سیاه در باتومی. کشور کوچک است و بیشتر این‌ها با چند ساعت راه از هم فاصله دارند. در این راهنما تفلیس، باتومی، کوه‌ها و شهرهای کمتر شناخته‌شده، آب‌وهوای ماه‌به‌ماه، برنامه‌ی ۵ و ۸ روزه، شرایط ورود و بیمهی اجباری، سفر زمینی، هزینه‌ها و غذا را آورده‌ایم.
بهترین زمان سفر به گرجستان
اردیبهشت تا خرداد (مه و ژوئن)
بهترین زمان برای تفلیس، کاختی و کوه: هوا ۲۰ تا ۲۸ درجه و همه‌جا سبز. جاده‌ی کازبگی باز و خلوت‌تر از تابستان است.
شهریور و مهر (سپتامبر و اکتبر)
هوای ملایم، برداشت انگور در کاختی و رنگ پاییزی کوه‌ها. دریا در باتومی تا اواخر سپتامبر هنوز گرم است.
تیر و مرداد (ژوئیه و اوت)
فصل ساحل باتومی و پیاده‌روی در ارتفاعات. تفلیس گرم میشود (۳۰ درجه و بالاتر) و باتومی شلوغ و گران.
آذر تا فروردین (دسامبر تا مارس)
فصل اسکی در گودائوری و باکوریانی. تفلیس سرد اما قابل گشتن است و قیمت‌ها پایین. جاده‌ی کازبگی گاهی به‌خاطر برف بسته میشود.
آب‌وهوای گرجستان ماه‌به‌ماه
میانگین تقریبی بیشینه‌ی روز در تفلیس و دمای دریا در باتومی. باتومی در تمام سال پرباران است و کوه‌ها چندین درجه خنک‌تر.
| ماه | بیشینه در تفلیس | دریا در باتومی | یادداشت |
|---|---|---|---|
| ژانویه | ۷° | ۱۰° | سرد؛ فصل اسکی |
| فوریه | ۹° | ۹° | بهترین برف گودائوری |
| مارس | ۱۳° | ۱۰° | هوای ناپایدار؛ شلوغی نوروز |
| آوریل | ۱۹° | ۱۲° | بهار در شهر؛ کوه هنوز برفی |
| مه | ۲۴° | ۱۷° | از بهترین ماه‌ها |
| ژوئن | ۲۸° | ۲۲° | گرم؛ شروع فصل ساحل |
| ژوئیه | ۳۱° | ۲۵° | اوج باتومی و کوه‌پیمایی |
| اوت | ۳۱° | ۲۶° | گرم‌ترین و شلوغ‌ترین |
| سپتامبر | ۲۶° | ۲۴° | عالی؛ برداشت انگور |
| اکتبر | ۲۰° | ۲۰° | رنگ پاییز؛ جشن تفلیس |
| نوامبر | ۱۳° | ۱۶° | خلوت و ارزان |
| دسامبر | ۸° | ۱۲° | چراغانی سال نو؛ شروع اسکی |
مقصدهای اصلی گرجستان
تفلیس۳ روز
شهر قدیم با بالکن‌های چوبی، قلعه‌ی ناریکالا، حمام‌های گوگردی، خیابان روستاولی و کافه‌ها و رستوران‌هایی که دلیل برگشتن خیلی‌ها به این شهرند. بهترین پایگاه برای گشتهای یک‌روزه.
کازبگی (استپانتسمیندا)۱ تا ۲ روز
جاده‌ی نظامی گرجستان از قلعه‌ی آنانوری و گودائوری می‌گذرد و به کلیسای تثلیث گرگتی در ارتفاع ۲۱۷۰ متری، زیر قله‌ی کازبک، می‌رسد. از تفلیس حدود سه ساعت راه است.
باتومی۲ تا ۴ روز
شهر ساحلی دریای سیاه با بلوار هفت‌کیلومتری، مجسمه‌ی علی و نینو، تله‌کابین آرگو و باغ گیاه‌شناسی. تابستان مقصد اصلی ساحلی گرجستان است.
برنامه‌ی سفر به گرجستان: ۵ و ۸ روزه
تفلیس را پایگاه کنید؛ متسختا، کازبگی و کاختی هر کدام گشت یک‌روزه‌اند. باتومی آن سر کشور است و با قطار حدود پنج ساعت فاصله دارد.
۵ روز: تفلیس و اطراف
برای سفر اول، بدون جابه‌جایی هتل.
- روز ۱تفلیس قدیم
پل صلح، تله‌کابین تا قلعه‌ی ناریکالا، پایین آمدن تا حمام‌های گوگردی آبانوتوبانی و شام در شهر قدیم.
- روز ۲تفلیس
کلیسای جامع تثلیث، خیابان روستاولی، بازار پل خشک و غروب با فونیکولار در پارک متاتسمیندا.
- روز ۳متسختا
صومعه‌ی جواری بالای تلاقی دو رود و کلیسای جامع سوتیتسخوولی؛ نصف روز کافی است. عصر دریاچه‌ی لیسی یا یادمان کرونیکل.
- روز ۴کازبگی
آنانوری، گودائوری و کلیسای گرگتی. صبح زود راه بیفتید؛ روز بلندی است.
- روز ۵کاختی
شهر سیغناغی، صومعه‌ی بودبه و یک کارگاه شراب‌سازی سنتی.
۸ روز: تفلیس تا دریای سیاه
با کوتائیسی و باتومی.
- روز ۱ تا ۵تفلیس و اطراف
همان برنامه‌ی پنج‌روزه.
- روز ۶کوتائیسی
سر راه غرب: غار پرومتئوس، دره‌ی مارتویلی و صومعه‌ی گلاتی.
- روز ۷باتومی
بلوار ساحلی، میدان پیاتزا و اروپا، تله‌کابین آرگو هنگام غروب.
- روز ۸باتومی
باغ گیاه‌شناسی صبح، ساحل یا قلعه‌ی گونیو عصر. برگشت با قطار یا پرواز از باتومی.
کجا اقامت کنیم
تفلیس پایگاه اصلی سفر است؛ برای باتومی و کازبگی شب‌مانی جدا در نظر بگیرید.
تفلیس
نزدیک شهر قدیم یا خیابان روستاولی بمانید تا دیدنی‌ها پیاده در دسترس باشد.
مشاهده هتل‌هاExpedia ←
خرید از این لینک‌ها از تهیه‌ی این راهنماها حمایت می‌کند.
تفلیس: چه ببینیم
مرکز تفلیس کوچک است و شهر قدیم، ناریکالا و حمام‌ها را پیاده میشود گشت. سربالایی و سنگ‌فرش زیاد است؛ کفش راحت بپوشید.
از فرودگاه اتوبوس شهری و تاکسی اینترنتی Bolt به مرکز می‌روند (حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه). تاکسی‌های جلوی فرودگاه تاکسی‌متر ندارند؛ قیمت را پیش از سوار شدن توافق کنید یا از اپ استفاده کنید.
- شهر قدیم و ناریکالا: از پارک ریکه با تله‌کابین تا قلعه بروید و پیاده از کنار مجسمه‌ی مادر گرجستان تا محله‌ی حمام‌ها پایین بیایید. برج ساعت کج تئاتر گابریادزه هم در همین محله است.
- حمام‌های گوگردی: محله‌ی آبانوتوبانی با گنبدهای آجری. اتاق خصوصی را ساعتی اجاره می‌کنند و کیسه‌کشی جدا حساب میشود؛ آخر هفته از قبل رزرو کنید.
- روستاولی و متاتسمیندا: خیابان اصلی با موزه‌ی ملی، اپرا و مغازه‌ها. فونیکولار به پارک بالای کوه می‌رود که بهترین منظره‌ی شب شهر را دارد.
- کلیسای جامع تثلیث (سامبا): بزرگ‌ترین کلیسای گرجستان روی تپه‌ای آن‌سوی رود. برای ورود شانه و زانو پوشیده باشد و خانم‌ها روسری سر کنند.
- بازارها: بازار پل خشک برای عتیقه، دوربین و اشیای دوره‌ی شوروی؛ بازار دزرتر برای میوه، ادویه و پنیر.
- کمی دورتر: یادمان عظیم کرونیکل گرجستان بالای دریاچه‌ی تفلیس، دریاچه‌ی لیسی و دریاچه‌ی لاک‌پشت برای قدم‌زدن و پارک آبی جینو پارادایس برای خانواده‌ها.
- خرید: تفلیس‌مال و ایست‌پوینت بزرگ‌ترین مراکز خریدند و گالریا در خیابان روستاولی مرکزی‌ترین. بازار لیلو ارزان‌ترین جا برای پوشاک و لوازم خانه است.
گشتهای یک‌روزه از تفلیس
برای این مسیرها تور گروهی یک‌روزه، راننده‌ی خصوصی یا مینی‌بوس (مارشروتکا) از ترمینال دیدوبه دارید. تور یا راننده وقت کمتری می‌گیرد، چون جاذبه‌ها از هم دورند.
- متسختا: پایتخت قدیم در ۲۰ کیلومتری تفلیس، با صومعه‌ی جواری و کلیسای سوتیتسخوولی که هر دو میراث جهانی‌اند.
- کازبگی و گودائوری: مسیر جاده‌ی نظامی: دریاچه‌ی سد ژینوالی، قلعه‌ی آنانوری، یادمان دوستی در گودائوری و در پایان کلیسای گرگتی. تا کلیسا با خودروی دودیفرانسیل می‌روند یا یک‌ونیم ساعت پیاده.
- کاختی: منطقه‌ی شراب: سیغناغی با دیوار و منظره‌اش، صومعه‌ی بودبه، تلاوی و عمارت تسیناندالی. برداشت انگور در سپتامبر و اکتبر است.
- گوری و اوپلیستسیخه: موزه‌ی استالین در زادگاهش و شهر صخره‌ای اوپلیستسیخه در نزدیکی آن.
- بورجومی، رباط و واردزیا: پارک چشمه‌های آب معدنی بورجومی، قلعه‌ی رباط در آخالتسیخه و شهر غاری واردزیا با صدها اتاق در دل صخره. روز خیلی بلندی است؛ بهتر است یک شب بمانید.
- دره‌ی داشباشی: در تسالکا، با پل شیشه‌ای ۲۴۰ متری روی دره و آبشارها.
- داوید گارجا: صومعه‌ی صخره‌ای در بیابان نیمه‌خشک جنوب شرق؛ بهار و پاییز بروید.
باتومی و ساحل دریای سیاه
فصل شنا از اواسط ژوئن تا اواخر سپتامبر است. ساحل باتومی سنگ‌ریزه‌ای است و باران، حتا در تابستان، زیاد می‌بارد. از تفلیس قطار سریع روزانه در حدود پنج ساعت می‌رسد و بلیتش در تابستان زود تمام میشود؛ آنلاین بخرید.
- بلوار و شهر: بلوار ساحلی با دوچرخه‌ی کرایه‌ای، مجسمه‌ی متحرک علی و نینو، برج الفبا، میدان اروپا و میدان پیاتزا. فواره‌های رقصان هر شب نمایش دارند.
- تله‌کابین آرگو: تا بالای تپه‌ی مشرف به شهر و دریا؛ غروب بهترین زمان است.
- باغ گیاه‌شناسی: در ۹ کیلومتری شمال شهر، روی دامنه‌ای رو به دریا. دو تا سه ساعت پیاده‌روی دارد.
- اطراف باتومی: قلعه‌ی رومی گونیو، آبشار ماخونتستی و پل سنگی ملکه تامار در کوه‌های آجارا، و ساحل‌های آرام‌تر کوبولتی و شنی اورکی.
- دلفیناریوم: نمایش دلفین‌ها؛ بلیت را از قبل بگیرید.
کوتائیسی، سوانتی و جاهای دیگر
- کوتائیسی: شهر دوم کشور: کلیسای باگراتی، صومعه‌ی گلاتی (میراث جهانی)، غار پرومتئوس با قایق زیرزمینی و دره‌های مارتویلی و اوکاتسه.
- سوانتی: مستیا و روستای اوشگولی با برج‌های سنگی قرون‌وسطایی زیر قله‌های پنج‌هزار متری. راه طولانی است (از تفلیس یک روز کامل یا پرواز کوچک) و دستکم سه شب می‌خواهد؛ بهترین زمان ژوئن تا سپتامبر.
- اسکی: گودائوری دو ساعت از تفلیس فاصله دارد و فصلش از دسامبر تا آوریل است. باکوریانی برای خانواده‌ها و مبتدی‌ها آرام‌تر است.
غذاهای گرجستان
غذای گرجی سنگین، پرادویه و ارزان است و با گردو، سبزی و پنیر زیاد پخته میشود. گوشت خوک در منوها رایج است؛ هنگام سفارش بپرسید. رستوران حلال در تفلیس، به‌خصوص اطراف شهر قدیم، و در باتومی پیدا میشود.
- خاچاپوری: نان پنیری. نوع آجاری قایقی‌شکل است با تخم‌مرغ و کره در وسط؛ نوع ایمرتی گرد و ساده‌تر.
- خینکالی: پیراشکی بزرگ آب‌دار با گوشت، قارچ یا پنیر. با دست می‌خورند و گره‌ی بالایش را کنار می‌گذارند.
- غذاهای اصلی: متسوادی (کباب سیخی)، شکمرولی (مرغ در سس سیر و شیر)، خارچو (سوپ گوشت و برنج) و لوبیو (خوراک لوبیا در کوزه).
- پیش‌غذا: پخالی (سبزی و گردوی کوبیده) و بادمجان با گردو.
- شیرینی و نوشیدنی: چورچخلا (گردو در شیره‌ی انگور)، لیموناد گرجی با طعم ترخون یا گلابی و آب معدنی بورجومی.
خوب است بدانید
- کلیساها: شانه و زانو پوشیده و برای خانم‌ها روسری؛ دم در معمولاً شال و دامن امانی هست. هنگام مراسم عکس نگیرید.
- تاکسی: با Bolt قیمت از پیش معلوم است. اگر تاکسی خیابانی می‌گیرید، کرایه را قبل از حرکت توافق کنید.
- صرافی: نرخ صرافی‌های داخل شهر بهتر از فرودگاه است؛ نرخ خرید و فروش روی تابلو را مقایسه کنید و رسید بگیرید.
- زبان: جوان‌ترها انگلیسی و نسل قدیم روسی می‌دانند. «گامارجوبا» یعنی سلام و «مادلوبا» یعنی ممنون.
- رانندگی: جاده‌های کوهستانی پرپیچ‌اند و رانندگی محلی پرشتاب؛ برای کازبگی و سوانتی راننده‌ی محلی انتخاب راحت‌تری است.
- سوغات: چورچخلا، ادویه‌ی خملی‌سونلی و نمک سوانی، عسل و مربا، ظرف سفالی، میناکاری گرجی، کلاه نمدی و آب معدنی بورجومی.
برای مسافران ایرانی
ورود بدون ویزا
ایرانیان برای اقامت تا ۴۵ روز ویزا لازم ندارند و پاسپورت باید دستکم ۶ ماه اعتبار داشته باشد. اجازه‌ی ورود را مأمور مرز می‌دهد و ممکن است بلیت برگشت، رزرو هتل، بیمه و پول نقد کافی را ببیند؛ همه را چاپ‌شده همراه داشته باشید. قوانین تغییر می‌کند؛ پیش از سفر از منبع رسمی بررسی کنید.
بیمهی اجباری
از ژانویهی ۲۰۲۶ همهی گردشگران باید بیمهی درمان و حادثه برای کل مدت اقامت داشته باشند، با پوشش دستکم ۳۰ هزار لاری و بیمه‌نامه به انگلیسی یا گرجی. ممکن است در مرز آن را بخواهند.
پرواز
از تهران تا تفلیس حدود یک‌ونیم تا دو ساعت است. در تابستان پرواز مستقیم به باتومی هم برقرار میشود.
سفر زمینی
ایران با گرجستان مرز ندارد. مسیر رایج از ارمنستان است: مرز نوردوز، ایروان و بعد مرز ساداخلو تا تفلیس؛ اتوبوس از تهران و تبریز حدود ۳۰ ساعت در راه است. مسیر ترکیه از مرز بازرگان تا مرز سارپی نزدیک باتومی یا مرز واله می‌رود و جاده‌ی بهتری دارد. مرزهای زمینی آذربایجان در سال‌های اخیر به روی مسافر بسته بوده؛ پیش از برنامه‌ریزی بپرسید. با خودروی شخصی به کاپوتاژ، گواهینامه و پلاک بین‌المللی و بیمهی کارت سبز نیاز دارید.
پول
واحد پول لاری (GEL) است. دلار یا یورو نقد بیاورید و در صرافی‌های داخل شهر تبدیل کنید.
سیم‌کارت، برق و ساعت
سیم‌کارت Magti، Silknet یا Cellfie را با پاسپورت در فرودگاه یا فروشگاه‌های شهر بگیرید. پریزها مثل ایران دوشاخه (نوع C/F) هستند. ساعت گرجستان نیم ساعت از ایران جلوتر است.
شماره‌های ضروری
۱۱۲ برای پلیس، اورژانس و آتش‌نشانی. سفارت ایران در تفلیس و سرکنسولگری در باتومی است.
حمل‌ونقل در گرجستان
مترو و اتوبوس تفلیس
مترو دو خط دارد و با اتوبوس‌ها با کارت «مترومانی» یا کارت بانکی بدون تماس کار می‌کند؛ هر سفر یک لاری است و تا ۹۰ دقیقه تعویض رایگان دارد.
تاکسی اینترنتی
Bolt در تفلیس، باتومی و کوتائیسی ارزان و راحت است؛ سفرهای داخل شهر معمولاً ۵ تا ۱۵ لاری.
قطار
قطار سریع تفلیس–باتومی حدود پنج ساعت است. قطار شبانه به زوگدیدی (برای سوانتی) و قطار ایروان هم هست.
مارشروتکا
مینی‌بوس‌های بین‌شهری از ترمینال‌های دیدوبه و اورتاچالا تقریباً به همه‌جا می‌روند؛ ارزان‌اند، اما وقتی پر شدند حرکت می‌کنند و جای بار کم دارند.
راننده و خودروی اجاره‌ای
برای کازبگی، کاختی و واردزیا راننده‌ی خصوصی یا تور یک‌روزه به‌صرفه است، به‌خصوص برای گروه سه چهار نفره.
هزینه سفر به گرجستان
اقتصادی
۳۵ تا ۵۵ دلار در روز- هاستل یا مهمان‌خانه
- خینکالی و خاچاپوری در غذاخوری‌های محلی
- مترو، اتوبوس و مارشروتکا
- تور گروهی برای گشتهای یک‌روزه
متوسط
۸۰ تا ۱۳۰ دلار در روز- هتل سه یا چهارستاره در مرکز
- رستوران خوب، حمام گوگردی خصوصی
- Bolt و قطار
- راننده‌ی خصوصی برای کازبگی یا کاختی
راحت
از ۲۰۰ دلار در روز- هتل بوتیک یا پنج‌ستاره
- رستورانهای درجه‌یک تفلیس
- خودرو با راننده در کل سفر
- اسکی یا پرواز به سوانتی
چه چیزهایی همراه ببریم
برای سنگ‌فرش تفلیس، کلیساها و ساحل باتومی.
شال سبک
برای ورود به کلیساها و صومعه‌ها که از خانم‌ها روسری می‌خواهند، و برای باد کازبگی.
مشاهده در آمازونAmazon ←کفش آب
ساحل باتومی سنگ‌ریزه‌ای است و راه رفتن و شنا با کفش آب خیلی راحت‌تر میشود.
مشاهده در آمازونAmazon ←کیف دوشی زیپ‌دار
برای گشت پیاده در شهر قدیم تفلیس و بازارها که دست‌هایتان آزاد بماند.
مشاهده در آمازونAmazon ←خرید از این لینک‌ها از تهیه‌ی این راهنماها حمایت می‌کند.
قبل از سفر رزرو کنید
گشت یک‌روزه‌ی کازبگی محبوب‌ترین تور تفلیس است؛ روزی را انتخاب کنید که هوا صاف باشد.
خرید از این لینک‌ها از تهیه‌ی این راهنماها حمایت می‌کند.
نکات سفر
تفلیس را پایگاه کنید
بیشتر دیدنی‌ها گشت یک‌روزه‌اند؛ لازم نیست هر شب هتل عوض کنید.
کازبگی را به هوا بسپارید
قله فقط در روز صاف دیده میشود؛ روزش را با پیش‌بینی هوا انتخاب کنید.
بلیت قطار باتومی
در تابستان و تعطیلات چند روز زودتر آنلاین بخرید.
کفش مناسب
سنگ‌فرش تفلیس و مسیر گرگتی کفش راحت و کف‌دار می‌خواهد.
چتر در باتومی
باتومی پرباران‌ترین شهر کشور است، حتا در تابستان.
نوروز
تفلیس در تعطیلات نوروز شلوغ و هتل‌ها گران‌ترند؛ زود رزرو کنید.
پرسش‌های پرتکرار سفر به گرجستان
آیا گرجستان برای ایرانیان ویزا می‌خواهد؟
نه، تا ۴۵ روز بدون ویزا. اما تصمیم ورود با مأمور مرز است و بلیت برگشت، رزرو هتل، بیمه و پول کافی را باید همراه داشته باشید.
بیمهی مسافرتی برای گرجستان اجباری است؟
بله، از ژانویهی ۲۰۲۶ برای همهی گردشگران، با پوشش دستکم ۳۰ هزار لاری برای کل مدت سفر.
بهترین زمان سفر به گرجستان چه موقع است؟
مه، ژوئن، سپتامبر و اکتبر برای شهر و کوه؛ ژوئیه و اوت برای ساحل باتومی؛ دسامبر تا مارس برای اسکی.
هزینه سفر به گرجستان چقدر است؟
بدون بلیت هواپیما، سفر اقتصادی حدود ۳۵ تا ۵۵ دلار و سفر متوسط ۸۰ تا ۱۳۰ دلار در روز برای هر نفر.
تفلیس بهتر است یا باتومی؟
تفلیس برای تاریخ، غذا و گشتهای کوهستانی و در هر فصلی؛ باتومی برای ساحل و فقط از ژوئن تا سپتامبر. با هشت روز هر دو را میبینید.
چند روز برای گرجستان کافی است؟
پنج روز برای تفلیس، متسختا، کازبگی و کاختی؛ هشت روز با کوتائیسی و باتومی.
آیا میشود زمینی به گرجستان رفت؟
بله، از راه ارمنستان (نوردوز، ایروان، ساداخلو) یا ترکیه (بازرگان تا سارپی یا واله). اتوبوس تهران–تفلیس حدود ۳۰ ساعت در راه است.
از تفلیس چطور به باتومی برویم؟
قطار سریع حدود پنج ساعت؛ مارشروتکا و اتوبوس حدود شش ساعت. در تابستان بلیت قطار را زودتر بخرید.
غذای حلال در گرجستان پیدا میشود؟
بله، در تفلیس و باتومی رستوران حلال هست. در رستورانهای گرجی دربارهی گوشت غذا بپرسید؛ غذاهای پنیری، لوبیا و سبزی هم زیاد است.
سفر به گرجستان در پیش دارید؟
اگر برای چیدن مسیر، انتخاب گشت‌ها و بودجه‌ی سفرتان کمک می‌خواهید، خوشحال می‌شوم کمکتان کنم.
همکاری با من