راهنمای سفر به بلغارستان
بلغارستان را بیشتر مسافران ایرانی با ساحل وارنا می‌شناسند، اما ساحل فقط یک لبه‌ی کشور است. درونش، صومعه‌های راه‌راه در دره‌های کوهستانی است، شهری که از رم قدیمی‌تر است و تئاتر رومی‌اش هنوز کنسرت برگزار می‌کند، پایتخت تزارهای قرون‌وسطا بر پیچ رود، و دره‌ای که بیشتر گلاب دنیا را می‌دهد. کوه‌های ریلا و پیرین بلندترین‌های بالکان‌اند، با دریاچه‌های یخچالی در تابستان و ارزان‌ترین اسکی اروپا در زمستان. دو چیز در دو سال گذشته عوض شده که راهنماهای فارسی هنوز ننوشته‌اند: بلغارستان از ۲۰۲۵ عضو کامل شنگن است و از آغاز ۲۰۲۶ پولش یوروست. همچنان ارزان‌ترین کشور اتحادیه‌ی اروپاست. در این راهنما صوفیه، شهرهای تاریخی، کوه، ساحل، فصل مناسب، برنامه‌ی ۴، ۷ و ۱۰ روزه، ویزا، جابه‌جایی و هزینه‌ها را آورده‌ایم.
بهترین زمان سفر به بلغارستان
اردیبهشت و خرداد، شهریور و مهر (مه و ژوئن، سپتامبر و اکتبر)
بهترین زمان برای شهرها و کوه: ۲۰ تا ۲۶ درجه و بدون جمعیت. برداشت گل سرخ در دره‌ی کازانلک از اواخر مه تا میانه‌ی ژوئن است، با جشنواره در نخستین آخر هفته‌ی ژوئن. سپتامبر را «تابستان دوم» می‌نامند و دریا هنوز گرم است.
تیر و مرداد (ژوئیه و اوت)
فصل ساحل دریای سیاه: هوای ۲۸ تا ۳۰ درجه و آب ۲۴ تا ۲۶. شلوغ‌ترین و گران‌ترین زمان ساحل؛ شهرهای درون کشور داغ می‌شوند. بهترین زمان برای هفت دریاچه‌ی ریلا که تا ژوئن برف دارند.
آذر تا فروردین (دسامبر تا اوایل آوریل)
فصل اسکی در بانسکو، بوروتس و پامپوروو. شهرها سرد و برفی‌اند (حدود صفر تا ۵ درجه).
اسفند و فروردین (مارس و آوریل)
آغاز بهار؛ از اول مارس مردم نخ سرخ‌وسفید «مارتنیتسا» به مچ می‌بندند. نوروز هنوز خنک است، حدود ۱۰ تا ۱۲ درجه؛ ساحل بسته است و اسکی رو به پایان.
آب‌وهوای صوفیه ماه‌به‌ماه
میانگین تقریبی بیشینه‌ی روز در صوفیه (۵۵۰ متر). ساحل دریای سیاه در زمستان ملایم‌تر و در تابستان به همین گرمی است.
| ماه | بیشینه‌ی روز | یادداشت |
|---|---|---|
| ژانویه | ۳° | برف؛ اسکی |
| فوریه | ۶° | اسکی |
| مارس | ۱۱° | آغاز بهار |
| آوریل | ۱۶° | بهار |
| مه | ۲۱° | عالی؛ آغاز گل سرخ |
| ژوئن | ۲۵° | عالی؛ آغاز فصل ساحل |
| ژوئیه | ۲۸° | گرم؛ ساحل و کوه |
| اوت | ۲۸° | اوج فصل ساحل |
| سپتامبر | ۲۳° | عالی؛ دریای گرم |
| اکتبر | ۱۷° | پاییز رنگارنگ |
| نوامبر | ۱۰° | خاکستری |
| دسامبر | ۴° | آغاز اسکی |
مقصدهای اصلی بلغارستان
صوفیه۲ روز
پایتخت پای کوه ویتوشا: کلیسای الکساندر نوسکی، ویرانه‌های رومی سردیکا درون ایستگاه مترو، و کلیسا، مسجد و کنیسه در چند قدمی هم.
صومعه‌ی ریلا۱ روز
بزرگ‌ترین صومعه‌ی کشور با طاق‌های راه‌راه سیاه‌وسفید و دیوارنگاره‌های رنگارنگ، در دره‌ای جنگلی (میراث جهانی).
پلوودیو۱ تا ۲ روز
از کهن‌ترین شهرهای مسکون اروپا: تئاتر رومی، خانه‌های رنگی دوران بیداری ملی و محله‌ی هنری کاپانا.
ولیکو ترنوو۱ تا ۲ روز
پایتخت تزارهای قرون‌وسطا با خانه‌هایی که از لبه‌ی دره‌ی رود آویخته‌اند و دژ تسارِوِتس.
هفت دریاچه‌ی ریلا۱ روز (تابستان)
هفت دریاچه‌ی یخچالی پله‌پله میان ۲۱۰۰ تا ۲۵۰۰ متر؛ محبوب‌ترین پیاده‌روی کشور.
نسبار۱ روز
شهرک سه‌هزارساله روی شبه‌جزیره‌ای در دریای سیاه با کلیساهای بیزانسی و خانه‌های چوبی (میراث جهانی).
بانسکو و پیرین۲ تا ۳ روز
بزرگ‌ترین پیست اسکی کشور در زمستان و دروازه‌ی پارک ملی پیرین (میراث جهانی) در تابستان.
وارنا و ساحل شمالی۳ روز
«پایتخت دریایی» با پارک ساحلی دراز و قدیمی‌ترین طلای کارشده‌ی دنیا در موزه‌اش؛ ماسه‌های طلایی و بالچیک در کنارش.
برنامه‌ی سفر به بلغارستان: ۴، ۷ و ۱۰ روزه
از صوفیه تا پلوودیو دو ساعت و تا ساحل شش تا هفت ساعت راه است؛ برای ساحل، پرواز مستقیم به وارنا یا بورگاس هم هست.
۴ روز: صوفیه و اطراف
- روز ۱صوفیه
مرکز تاریخی با گشت پیاده‌ی رایگان و بلوار ویتوشا.
- روز ۲ریلا و بویانا
صومعه‌ی ریلا و کلیسای کوچک بویانا با دیوارنگاره‌های قرن سیزدهم.
- روز ۳پلوودیو
سفر یکروزه یا شب ماندن.
- روز ۴ویتوشا
کوه بالای شهر، یا موزه‌ها و خرید.
۷ روز: شهرهای تاریخی
- روز ۱ و ۲صوفیه و ریلا
شهر و صومعه.
- روز ۳ و ۴پلوودیو
شهر قدیم و صومعه‌ی باچکووو.
- روز ۵دره‌ی گل سرخ
کازانلک، آرامگاه تراکیایی و گذر از گردنه‌ی شیپکا.
- روز ۶ولیکو ترنوو
دژ، خیابان صنعتگران و روستای آربانازی.
- روز ۷برگشت
سه ساعت و نیم تا صوفیه.
۱۰ روز: تا دریا
- روز ۱ تا ۶صوفیه تا ولیکو ترنوو
برنامه‌ی هفت‌روزه.
- روز ۷ و ۸وارنا
سه ساعت و نیم؛ شهر، پارک ساحلی و بالچیک.
- روز ۹نسبار و سوزوپول
دو شهرک قدیمی ساحل جنوب.
- روز ۱۰برگشت
پرواز از بورگاس یا وارنا.
کجا اقامت کنیم
در شهرها درون مرکز تاریخی؛ در ساحل برای ژوئیه و اوت زود رزرو کنید.
خرید از این لینک‌ها از تهیه‌ی این راهنماها حمایت می‌کند.
صوفیه و ریلا
- کلیسای الکساندر نوسکی: از بزرگ‌ترین کلیساهای ارتدکس دنیا با گنبدهای طلاپوش؛ ورود رایگان. کلیسای آجری سنت صوفیا در کنارش نام شهر را داده است.
- چهارگوش مدارا: در مرکز شهر، کلیسای ارتدکس، مسجد عثمانی بانیا باشی، کنیسه و کلیسای کاتولیک در چند صد متری هم‌اند؛ مسجد هنوز فعال است.
- سردیکا: خیابان‌ها و دیوارهای شهر رومی زیر پای شهر امروز، درون ایستگاه مترو و رایگان. کلیسای مدور سنت جرج از قرن چهارم در حیاط یک ساختمان پنهان است.
- چشمه‌های آب معدنی: کنار حمام مرکزی قدیم، مردم از شیرهای عمومی آب گرم معدنی پر می‌کنند.
- بلوار ویتوشا: پیاده‌راه خرید و کافه با کوه در انتهای چشم‌انداز.
- کوه ویتوشا: نیم ساعتی مرکز شهر، برای پیاده‌روی در تابستان و اسکی در زمستان؛ رود سنگی «گذرگاه طلایی» دیدنی است.
- کلیسای بویانا: دیوارنگاره‌های سال ۱۲۵۹ با چهره‌هایی زنده، پیش‌درآمد رنسانس (میراث جهانی)؛ بازدید ده‌دقیقه‌ای در گروه‌های کوچک.
- موزه‌ی هنر سوسیالیستی: تندیس‌های لنین و ستاره‌ی سرخی که روزی بالای ساختمان حزب بود.
- صومعه‌ی ریلا: دو ساعت از صوفیه. ورود به صومعه رایگان است؛ در کلیسا شانه و زانو پوشیده باشد. اتوبوس عمومی روزی یک بار می‌رود و گشت یکروزه معمولاً بویانا را هم دارد.
- هفت دریاچه: تله‌سیژ از پناهگاه پیونرسکا تا آغاز مسیر، سپس سه تا چهار ساعت پیاده‌روی حلقه‌ای. تا اواخر ژوئن برف هست و مسیر لغزنده؛ ژوئیه تا سپتامبر بروید و آخر هفته‌ها نه.
پلوودیو، ولیکو ترنوو و دره‌ی گل سرخ
- شهر قدیم پلوودیو: خانه‌های چوبی‌ـ‌رنگی قرن نوزدهم با طبقه‌های پیش‌آمده، روی سه تپه؛ چندتایشان موزه‌اند. تئاتر رومی قرن دوم هنوز میزبان کنسرت است.
- ورزشگاه رومی و مسجد جمعه: سر ورزشگاه سی‌هزارنفره در میانه‌ی خیابان پیاده‌ی اصلی پیداست، کنار مسجد قرن چهاردهم با قهوه‌خانه‌ی ترکی.
- کاپانا: محله‌ی کوچه‌های درهم با کارگاه، گالری و کافه.
- صومعه‌ی باچکووو و دژ آسن: دومین صومعه‌ی کشور و دژی بر تیغه‌ی صخره، نیم ساعتی پلوودیو.
- دژ تسارِوِتس: باروها، برج و کلیسای بالای تپه در ولیکو ترنوو؛ بعضی شب‌ها نمایش نور و صدا دارد.
- خیابان صنعتگران و آربانازی: کارگاه‌های مسگری و سفالگری، و روستایی بر بلندی با خانه‌های دژمانند و کلیساهای پرنقش.
- کوپریوشتیتسا: شهرک کوهستانی خانه‌های رنگی دوران بیداری ملی، میان صوفیه و دره‌ی گل سرخ.
- دره‌ی گل سرخ: چیدن گل پیش از طلوع انجام میشود؛ کارگاه‌های گلاب‌گیری بازدید دارند. آرامگاه تراکیایی کازانلک با نقاشی‌های ۲۳۰۰ ساله ثبت جهانی است (نسخه‌ی بدل آن را میشود دید).
- بوزلودژا: بنای بتنی بشقاب‌پرنده‌مانند دوران کمونیسم بر قله؛ درونش بسته است، ولی از بیرون هم تماشایی است.
- ملنیک و رودوپ: کوچک‌ترین شهر کشور میان هرم‌های ماسه‌سنگی، و کوه‌های رودوپ با غارها، تنگه‌ها و روستاهای مسلمان‌نشین پوماک.
دریای سیاه و کوهستان
- وارنا: پارک ساحلی هشت‌کیلومتری، حمام‌های رومی، کلیسای جامع و موزه‌ی باستان‌شناسی با طلای ۶۵۰۰ ساله‌ی گورستان وارنا.
- ماسه‌های طلایی و آلبنا: مجموعه‌های هتلی ساحلی شمال وارنا با همه‌ی امکانات؛ آشنا برای مسافران ایرانی.
- بالچیک و کالیاکرا: کاخ تابستانی ملکه‌ی رومانی با باغ گیاه‌شناسی، و دماغه‌ی سرخ صخره‌ای هفتاد متر بالای دریا.
- نسبار: صبح زود یا عصر بروید؛ میان روز پر از بازدیدکنندگان ساحل آفتابی است.
- ساحل آفتابی: بزرگ‌ترین و پرسروصداترین مجموعه‌ی ساحلی کشور، برای زندگی شبانه؛ خانواده‌ها جاهای آرام‌تر را ترجیح می‌دهند.
- سوزوپول: شهرک قدیمی دیگر ساحل جنوب، آرام‌تر از نسبار، با ساحل‌های شنی خوب.
- بانسکو: ارزان‌ترین اسکی خوب اروپا از دسامبر تا آوریل، با شهر قدیم سنگی. در تابستان پایگاه پیاده‌روی به دریاچه‌های پیرین و قله‌ی ویهرن.
- بوروتس و پامپوروو: دو پیست دیگر؛ اولی نزدیک صوفیه، دومی آفتابی و مناسب نوآموزان.
- صخره‌های بلوگرادچیک: ستون‌های سرخ ماسه‌سنگی با دژی میانشان، در شمال غرب.
پول، غذا و نکته‌های عملی
- یورو: از اول ژانویهی ۲۰۲۶ پول بلغارستان یوروست و لوا کنار رفته؛ دیگر نیازی به تبدیل دوباره نیست. کارت بانکی ایران کار نمی‌کند؛ یورو نقد بیاورید.
- غذا: سالاد شوپسکا با پنیر سفید رنده‌شده، بانیتسا (پیراشکی ورقه‌ای پنیر) برای صبحانه، تاراتور (ماست و خیار سرد)، خوراک‌های سفالی کاوارما و ماست بلغاری که باکتری‌اش نام این کشور را دارد.
- حلال: حدود یک‌دهم مردم بلغارستان مسلمان‌اند (ترک و پوماک)؛ رستوران حلال در صوفیه اطراف مسجد بانیا باشی، در پلوودیو، و در شمال شرق و رودوپ پیدا میشود. کباب‌های رایج کباپچه و کیوفته اغلب آمیزه‌ی گوشت خوک و گاو است؛ بپرسید. غذای گیاهی و لبنی فراوان است.
- آری و نه: بلغارها برای «نه» سر را بالا و پایین و برای «آری» به چپ و راست تکان می‌دهند؛ برعکس عادت ما. اگر تردید داشتید به زبان بپرسید.
- خط سیریلیک: تابلوها اغلب فقط سیریلیک‌اند؛ الفبا را در یک ساعت میشود یاد گرفت و بسیار کمک می‌کند.
- تاکسی: در صوفیه با اپ (Yellow یا TaxiMe) بگیرید؛ نرخ هر شرکت روی شیشه نوشته شده است.
- ترکیب با همسایه‌ها: رومانی و یونان هر دو در شنگن‌اند. ترکیه، صربستان و مقدونیه‌ی شمالی بیرون از آن‌اند و برای برگشتن ویزای چندبار ورود لازم است.
- آب: آب شیر در شهرها آشامیدنی است.
- انعام: ده درصد در رستوران.
برای مسافران ایرانی
ویزا
بلغارستان از ژانویهی ۲۰۲۵ عضو کامل شنگن است؛ راهنماهای فارسی که می‌نویسند «ویزای بلغارستان شنگن نیست» قدیمی‌اند. ایرانیان ویزای شنگن لازم دارند که به گفته‌ی منابع با وقت قبلی و حضوری از سفارت بلغارستان در تهران درخواست میشود: فرم، گذرنامه، بیمه با پوشش ۳۰ هزار یورو، گردش حساب شش‌ماهه، بلیت و رزرو هتل، و انگشت‌نگاری. هزینه‌ی ویزای شنگن ۹۰ یوروست (منابع فارسی هنوز ۶۰ می‌نویسند) و بررسی دست‌کم ده روز کاری طول می‌کشد. با ویزای شنگن معتبر کشور دیگر هم میشود وارد شد.
پرواز و راه زمینی
پرواز مستقیم نیست؛ با یک توقف در استانبول یا دوحه به صوفیه، و در تابستان به وارنا و بورگاس. از استانبول اتوبوس هم هست: حدود هشت ساعت تا صوفیه یا وارنا، با گذر از مرز شنگن.
برق و ساعت
دوشاخه‌ی ایرانی به پریزها می‌خورد. بلغارستان در زمستان یک ساعت و نیم و در تابستان نیم ساعت از ایران عقب‌تر است.
شماره‌های ضروری
شماره‌ی اضطراری ۱۱۲. سفارت ایران در صوفیه است.
حمل‌ونقل در بلغارستان
اتوبوس
سریع‌ترین راه میان شهرها: صوفیه تا پلوودیو دو ساعت، تا ولیکو ترنوو سه ساعت و نیم، تا وارنا یا بورگاس شش تا هفت ساعت. سر وقت راه می‌افتند.
قطار
ارزان و آهسته؛ مسیر باریک‌ریل کوهستانی سپتمبری به دوبرینیشته از میان رودوپ، خودش یک گردش است.
خودروی کرایه‌ای
ارزان، و بهترین راه برای صومعه‌ها، رودوپ و دره‌ی گل سرخ. برچسب عوارض الکترونیکی لازم است.
در صوفیه
مترو از فرودگاه تا مرکز شهر می‌رود؛ مرکز پیاده‌گشتنی است.
گشت یکروزه
از صوفیه به ریلا، هفت دریاچه و پلوودیو.
هزینه سفر به بلغارستان
اقتصادی
۳۵ تا ۵۰ یورو در روز- هاستل
- بانیتسا، نانوایی و منوی ناهار
- اتوبوس
- گشت‌های پیاده‌ی رایگان
متوسط
۷۰ تا ۱۱۰ یورو در روز- هتل سه یا چهارستاره
- رستوران
- گشت‌های یکروزه یا خودروی کرایه‌ای مشترک
- ورودی‌ها
راحت
از ۱۶۰ یورو در روز- هتل ساحلی پنج‌ستاره یا هتل اسکی
- خودرو با راننده
- رستوران‌های درجه‌یک
- آب‌درمانی
چه چیزهایی همراه ببریم
برای صومعه، کوه و ساحل در یک سفر.
خرید از این لینک‌ها از تهیه‌ی این راهنماها حمایت می‌کند.
قبل از سفر رزرو کنید
صومعه‌ی ریلا با حمل‌ونقل عمومی سخت است؛ گشت یکروزه از صوفیه آن را با کلیسای بویانا کنار هم می‌گذارد.
خرید از این لینک‌ها از تهیه‌ی این راهنماها حمایت می‌کند.
نکات سفر
فراتر از ساحل
دست‌کم دو روز را به صوفیه و ریلا یا پلوودیو بدهید.
الفبا را یاد بگیرید
ایستگاه‌های اتوبوس و منوها را می‌خوانید.
سر تکان دادن را فراموش کنید
با «دا» (آری) و «نه» جواب بگیرید.
سپتامبر برای ساحل
دریای گرم، قیمت پایین‌تر و ساحل خلوت.
گشت پیاده‌ی رایگان صوفیه
هر روز برگزار میشود و بهترین آغاز شهر است.
برای گل سرخ تاریخ را دقیق بگیرید
فصل چیدن فقط سه هفته است.
پرسش‌های پرتکرار سفر به بلغارستان
آیا بلغارستان عضو شنگن است؟
بله، از ژانویهی ۲۰۲۵ بهطور کامل؛ با ویزای شنگن میشود وارد شد.
واحد پول بلغارستان چیست؟
یورو، از اول ژانویهی ۲۰۲۶؛ لوا دیگر رایج نیست.
بهترین زمان سفر به بلغارستان چه موقع است؟
مه، ژوئن و سپتامبر برای شهرها و کوه؛ ژوئیه تا سپتامبر برای ساحل؛ دسامبر تا مارس برای اسکی.
هزینه سفر به بلغارستان چقدر است؟
بدون بلیت هواپیما و ویزا، سفر اقتصادی ۳۵ تا ۵۰ یورو و سفر متوسط ۷۰ تا ۱۱۰ یورو در روز برای هر نفر.
صوفیه بهتر است یا وارنا؟
صوفیه برای تاریخ، کوه و سفرهای یکروزه؛ وارنا برای دریا در تابستان. با اتوبوس شش تا هفت ساعت و با پرواز داخلی یک ساعت از هم فاصله دارند.
در بلغارستان غذای حلال پیدا میشود؟
بله؛ کشور اقلیت مسلمان بزرگی دارد و در صوفیه، پلوودیو و شمال شرق رستوران حلال هست.
چند روز برای بلغارستان کافی است؟
چهار روز برای صوفیه و اطراف؛ یک هفته برای شهرهای تاریخی؛ ده روز با ساحل.
پایتخت بلغارستان کجاست؟
صوفیه.
سفر به بلغارستان در پیش دارید؟
اگر برای ترکیب شهرها با ساحل یا اسکی، چیدن مسیر با رومانی یا یونان و بودجه‌ی سفرتان کمک می‌خواهید، خوشحال می‌شوم کمکتان کنم.
همکاری با من