راهنمای سفر به بوتسوانا
بوتسوانا کشوری است هم‌اندازه‌ی فرانسه با جمعیتی کمتر از سه میلیون نفر، که بیشتر خاکش ماسه‌ی کالاهاری است و با این حال یکی از پرآب‌ترین صحنه‌های حیات وحش آفریقا را دارد: رودی که از کوه‌های آنگولا می‌آید، هرگز به دریا نمی‌رسد و در دل بیابان به هزاران آبراهه و جزیره باز میشود. دلتای اوکاوانگو را با قایق باریک چوبی می‌گردند، نه با خودرو؛ در کرانه‌ی رود چوبه گلههای فیل را از روی قایق تماشا می‌کنند؛ و در جنوب، کفه‌های نمک سفید تا افق کشیده شده‌اند. بوتسوانا آگاهانه گردشگر کم و گران می‌پذیرد، برای همین پارک‌هایش خلوت‌اند و سفرش ارزان نیست؛ اما راه‌های کم‌هزینه‌تر هم دارد که کمتر گفته میشود. در این راهنما مقصدها، فصل مناسب، برنامه‌ی ۵، ۸ و ۱۲ روزه، ویزای الکترونیک، مسیر رسیدن، جابه‌جایی و هزینه‌ها را آورده‌ایم.
بهترین زمان سفر به بوتسوانا
خرداد تا مهر (ژوئن تا اکتبر)
فصل خشک و بهترین زمان سافاری در دلتا، مورمی و چوبه: بوته‌ها تُنُک می‌شوند و جانوران کنار آب جمع می‌آیند. آب دلتا از ژوئیه تا اکتبر در بالاترین سطح است، با اینکه باران نمی‌بارد؛ سیلاب چند ماه در راه بوده است. ژوئن تا اوت روزها ۲۵ درجه و سپیده‌دم نزدیک صفر است. ژوئیه تا اکتبر گران‌ترین زمان است.
مهر و آبان (اکتبر و نوامبر)
داغ‌ترین هفته‌های سال با بیشینه‌ی ۳۵ تا ۴۰ درجه. دیدن جانوران در اکتبر در اوج است، ولی گرما برای همه خوشایند نیست. نخستین رگبارها در نوامبر می‌رسد.
آذر تا اسفند (دسامبر تا مارس)
فصل باران و «فصل سبز»: رگبارهای بعدازظهر، دشت‌های سبز، نوزادان جانوران و پرندگان مهاجر. بهترین زمان کالاهاری مرکزی و نکسای است که گلههای گورخر به آن می‌آیند. نرخ اقامتگاه‌ها پایینتر است؛ بعضی کمپها از ژانویه تا مارس می‌بندند و راه‌های خاکی مورمی سخت میشود.
فروردین و اردیبهشت (آوریل و مه)
پایان باران، هوای صاف و دشت هنوز سبز، با نرخ‌های میان‌فصل. نوروز در مرز فصل باران و این دوره می‌افتد: حدود ۳۱ درجه، گاهی رگبار، و برای کالاهاری و کفه‌های نمک مناسب‌تر از دلتا.
آب‌وهوای ماون ماه‌به‌ماه
میانگین تقریبی بیشینه‌ی روز در ماون، دروازه‌ی دلتای اوکاوانگو. در زمستان (ژوئن تا اوت) شب‌ها بسیار سردتر از روزند.
| ماه | بیشینه‌ی روز | یادداشت |
|---|---|---|
| ژانویه | ۳۲° | اوج باران؛ کالاهاری سبز |
| فوریه | ۳۱° | باران؛ پرنده‌نگری |
| مارس | ۳۱° | پایان باران؛ گورخرها در نکسای |
| آوریل | ۳۱° | صاف و سبز؛ میان‌فصل |
| مه | ۲۸° | خشک؛ آغاز فصل سافاری |
| ژوئن | ۲۵° | عالی؛ شب‌های سرد |
| ژوئیه | ۲۵° | عالی؛ آب دلتا بالا |
| اوت | ۲۹° | اوج فصل؛ موکورو |
| سپتامبر | ۳۲° | گرم؛ فیل‌ها کنار چوبه |
| اکتبر | ۳۵° | بسیار داغ؛ اوج دیدن جانوران |
| نوامبر | ۳۴° | داغ؛ نخستین رگبارها |
| دسامبر | ۳۲° | آغاز باران؛ نرخ پایین |
مقصدهای اصلی بوتسوانا
دلتای اوکاوانگو۳ تا ۴ روز
بزرگ‌ترین دلتای درون‌خشکی دنیا و میراث جهانی: آبراهه، نیزار و جزیره‌های نخل در دل کالاهاری، با کمپ‌هایی که بیشترشان فقط با هواپیمای کوچک در دسترس‌اند.
ماون و گشت موکورو۱ تا ۲ روز
شهر پایه‌ی سافاری بوتسوانا. از اینجا گشت یک‌روزه یا چندروزه با موکورو، قایق باریکی که قایقران ایستاده با چوب می‌راند، و پرواز تماشایی بر فراز دلتا می‌گیرند.
پارک ملی چوبه و کاسانه۲ تا ۳ روز
نخستین پارک ملی کشور با ده‌ها هزار فیل. در فصل خشک، عصرها گله‌ها برای آب به کرانه‌ی رود می‌آیند و از روی قایق دیده می‌شوند.
ذخیره‌گاه مورمی۲ تا ۳ روز
بخش حفاظت‌شده‌ی شرق و مرکز دلتا که خود مردم باتاوانا بنیادش نهادند؛ شیر، پلنگ، سگ وحشی آفریقایی و بیش از ۴۰۰ گونه پرنده.
کفه‌های ماکگادیکگادی و نکسای۲ روز
از بزرگ‌ترین کفه‌های نمک دنیا: سپیدی بی‌پایان در فصل خشک، و فلامینگو و گلههای گورخر پس از باران. خانواده‌های میرکت نزدیک گوِتا به آدم خو گرفته‌اند.
کالاهاری مرکزی۲ تا ۳ روز
ذخیره‌گاهی به بزرگی حدود ۵۳ هزار کیلومتر مربع، از بزرگ‌ترین‌های دنیا؛ شیرهای یال‌سیاه، اوریکس و اسپرینگ‌باک، و سکوتی که کمتر جایی دارد.
برنامه‌ی سفر به بوتسوانا: ۵، ۸ و ۱۲ روزه
ماون و کاسانه با پرواز حدود یک ساعت و با جاده یک روز کامل از هم فاصله دارند. برنامه را از یکی آغاز و در دیگری تمام کنید تا راه رفته را برنگردید.
۵ روز: چوبه و آبشار ویکتوریا
- روز ۱کاسانه
رسیدن و گشت قایق عصرگاهی روی رود چوبه.
- روز ۲چوبه
گشت خودرویی سپیده‌دم در کرانه‌ی رود و قایق‌سواری دوم در غروب.
- روز ۳ساووتی یا کرانه
گشت تمام‌روز در پارک، یا استراحت در اقامتگاه کنار رود.
- روز ۴آبشار ویکتوریا
حدود یک ساعت و نیم راه تا آبشار در زیمبابوه (ویزای جدا لازم است).
- روز ۵برگشت
پرواز از کاسانه یا از فرودگاه آبشار ویکتوریا.
۸ روز: دلتا تا چوبه
- روز ۱ماون
رسیدن، خرید و پرواز تماشایی عصر بر فراز دلتا.
- روز ۲ و ۳دلتای اوکاوانگو
گشت موکورو، پیاده‌روی روی جزیره‌ها و شب در کمپ.
- روز ۴ و ۵مورمی و خوای
گشت خودرویی بامداد و غروب برای شکارچیان بزرگ.
- روز ۶به کاسانه
پرواز یک‌ساعته، یا یک روز جاده از راه ناتا.
- روز ۷چوبه
گشت خودرویی و قایق.
- روز ۸برگشت
پرواز از کاسانه.
۱۲ روز: با کفه‌های نمک و کالاهاری
- روز ۱ تا ۵ماون، دلتا و مورمی
مانند برنامه‌ی هشت‌روزه.
- روز ۶ و ۷کالاهاری مرکزی
دره‌ی دیسپشن با خودروی دودیفرانسیل و راهنما؛ در فصل باران بهترین است.
- روز ۸ و ۹گوِتا و ماکگادیکگادی
سه تا چهار ساعت از ماون؛ غروب روی کفه‌ی نمک، میرکت‌ها و بائوباب‌ها.
- روز ۱۰ و ۱۱کاسانه و چوبه
چهار تا شش ساعت راه از راه ناتا؛ قایق و گشت خودرویی.
- روز ۱۲برگشت
پرواز از کاسانه.
کجا اقامت کنیم
هتل‌ها و اقامتگاه‌های سه شهر پایه را میشود مستقیم رزرو کرد. کمپهای درون دلتا و پارک‌ها را از راه گردانندگان سافاری می‌گیرند که پرواز و گشتها را هم با آن می‌چینند.
ماون
اقامتگاه‌های کنار رود تامالاکانه در شمال شرق شهر، پایه‌ی گشت موکورو و پرواز دلتا.
مشاهده هتل‌هاExpedia ←
کاسانه
اقامتگاه‌های کرانه‌ی رود چوبه، چند دقیقه تا دروازه‌ی پارک و اسکله‌ی قایق‌ها.
مشاهده هتل‌هاExpedia ←گابورون
برای شب نخست یا آخر اگر پروازتان از پایتخت است؛ هتل‌های مرکز تجاری شهر.
مشاهده هتل‌هاExpedia ←خرید از این لینک‌ها از تهیه‌ی این راهنماها حمایت می‌کند.
دلتای اوکاوانگو، ماون و مورمی
- دلتا چطور کار می‌کند: باران تابستانی کوه‌های آنگولا ماه‌ها بعد به اینجا می‌رسد، پس دلتا درست در فصل خشک پرآب‌ترین است (ژوئیه تا اکتبر). آب به دریا نمی‌رسد و در ماسه‌ی کالاهاری و هوا گم میشود.
- موکورو: قایق باریکی که در گذشته از تنه‌ی درخت می‌تراشیدند و امروز بیشتر از فایبرگلاس است. دو نفر می‌نشینند و قایقران ایستاده با چوب بلند آن را از میان نیلوفرها می‌راند؛ بی‌صدا، هم‌سطح آب و آرام. به سطح آب بستگی دارد و در ماه‌های کم‌آب همه‌جا برگزار نمی‌شود.
- گشت موکورو از ماون: ارزان‌ترین راه دیدن دلتا: گشت نیم‌روزه یا یک‌روزه، یا دو سه شب چادرزدن روی جزیره با قایقرانان تعاونی‌های محلی. منابع نیم‌روز را حدود ۴۰ تا ۸۰ دلار برای هر نفر می‌نویسند.
- پرواز تماشایی: شکل دلتا فقط از بالا پیداست. پروازهای ۴۵ تا ۶۰ دقیقه‌ای با هواپیمای کوچک یا بالگرد از فرودگاه ماون بلند می‌شوند؛ هواپیما را دربست کرایه می‌دهند و هزینه میان مسافران تقسیم میشود، پس با گروه پرشده ارزان‌تر درمی‌آید.
- ماون: شهری خاکی و کاربردی با فرودگاه، بانک، فروشگاه بزرگ و دفتر گردانندگان سافاری. بیشتر اقامتگاه‌ها شش تا ده کیلومتر بیرون شهر کنار رودند. آخرین جای مطمئن برای پول نقد، سوخت و خرید است.
- ذخیره‌گاه مورمی: حدود هشتاد کیلومتر از ماون، با راه شنی که سه تا چهار ساعت می‌کشد. خشکی و آب کنار هم‌اند، پس هم گشت خودرویی دارد و هم قایق. از ژانویه تا آوریل راه‌هایش گل‌آلود و سخت میشود.
- خوای: منطقه‌ی جامعه‌ی محلی در لبه‌ی شمالی مورمی، بیرون از دروازه‌ی پارک؛ گشت شبانه و پیاده‌روی که درون پارک‌ها مجاز نیست، اینجا انجام میشود.
- کمپهای پروازی: اقامتگاه‌های درون دلتا همه‌چیز را در نرخ شبانه دارند: غذا، دو گشت در روز و اغلب پرواز میان کمپها. نرخ‌ها از چند صد تا بیش از هزار دلار برای هر نفر در شب است و در فصل سبز تا نیمه پایین می‌آید.
- دسته‌ی دلتا و تسودیلو: در شمال غرب، رود پیش از بازشدن در تنگه‌ای باریک می‌رود؛ جای ماهیگیری و قایق‌خانه. نزدیکش تپه‌های تسودیلو با هزاران نقاشی صخره‌ای مردم سان، میراث جهانی است و با راهنمای محلی دیده میشود.
- رفتار کنار آب: اسب آبی و تمساح در همه‌ی آبراهه‌ها هستند. در آب شنا نکنید، دست را از قایق بیرون نبرید و هرچه راهنما می‌گوید همان را بکنید.
چوبه، کاسانه و شمال
- کرانه‌ی رود چوبه: پربازدیدترین بخش پارک، چند دقیقه از کاسانه. بوتسوانا بیش از هر کشور دیگری فیل دارد و بخش بزرگی از آن‌ها در فصل خشک به همین کرانه می‌آیند؛ گاومیش، شیر، اسب آبی و آنتلوپ سمور کمیاب هم هست. کرگدن در چوبه نیست.
- گشت قایق: حدود سه ساعت، بهترینش از میانه‌ی بعدازظهر تا غروب، وقتی فیل‌ها آب می‌خورند و گاهی از رود می‌گذرند. قایق کوچک‌تر یعنی نزدیک‌تر و آرام‌تر.
- گشت خودرویی: سپیده‌دم بهترین زمان برای شیر و پلنگ است. از دروازه‌ی سِدودو در جنوب کاسانه وارد می‌شوند؛ راه‌ها شنی و یک‌طرفه است و خودروی شخصی باید دودیفرانسیل باشد. درون پارک فروشگاه و رستوران نیست.
- ورودی پارک: در گشت‌های آماده معمولاً در قیمت هست. اگر خودتان می‌روید، نرخ روزانه‌ی خارجی‌ها را منابع گوناگون نوشته‌اند و چند بار بالا رفته است؛ عدد روز را از دفتر پارک‌ها در کاسانه یا ماون بگیرید.
- کاسانه: شهرکی کنار رود، جایی که مرز چهار کشور به هم می‌رسد. هتل و کمپ در همه‌ی رده‌ها دارد و از آرامترین جاها نیست: در فصل اوج، قایق و خودرو در کرانه زیاد است.
- ساووتی: دشت و مردابی در دل پارک که کانالش بعضی سال‌ها آب دارد و بعضی سال‌ها خشک است؛ شهرتش به شیرها و کفتارهاست. با خودروی دودیفرانسیل چند ساعت شن‌نوردی است، یا با هواپیمای کوچک.
- لینیانتی و کواندو: مرداب‌های شمال غرب چوبه، با کمپهای اندک و گران؛ از بهترین جاها برای سگ وحشی آفریقایی.
- آبشار ویکتوریا: حدود یک ساعت و نیم از کاسانه. از مرز کازونگولا به زیمبابوه می‌روند، یا از پل تازه‌ی کازونگولا روی زامبزی به زامبیا. هر دو کشور ویزای جدا می‌خواهند.
- برگشتن به بوتسوانا: اگر پس از آبشار به کاسانه برمی‌گردید، ویزای بوتسوانای شما باید چندبارورود باشد؛ با ویزای یک‌بارورود راهتان نمی‌دهند.
کفه‌های نمک، کالاهاری و جنوب
- ماکگادیکگادی: بستر دریاچه‌ای باستانی که خشکیده است. در فصل خشک روی کفه میشود راند و شب زیر آسمان خوابید؛ پس از باران، آب کم‌عمق فلامینگوها را می‌آورد و کفه گل‌آلود و گذرناپذیر میشود.
- گوِتا و ناتا: دو روستای پایه بر جاده‌ی ماون به کاسانه. از گوِتا گشت غروب روی کفه، دیدار میرکت‌ها و موتور چهارچرخ می‌گیرند؛ پناهگاه پرندگان ناتا برای فلامینگوست.
- رود بوتِتی: لبه‌ی غربی پارک ماکگادیکگادی. از ژوئن تا نوامبر هزاران گورخر و گنو برای آب به اینجا می‌آیند و در فصل باران به نکسای می‌روند؛ بزرگ‌ترین کوچ گورخر در جنوب آفریقا.
- نکسای و بائوباب‌های بینز: کفه‌ای علف‌پوش در شمال جاده، که بهترین زمانش دسامبر تا مارس است. دسته‌ای بائوباب کهنسال کنار کفه به نام نقاشی است که در قرن نوزدهم آن‌ها را کشید.
- جزیره‌ی کوبو: برآمدگی سنگی با بائوباب‌های پیچ‌خورده در میان کفه‌ی سوآ؛ دورافتاده، فقط با خودروی دودیفرانسیل و فقط در فصل خشک.
- کالاهاری مرکزی: پس از باران (دسامبر تا مه) دره‌های خشکش سبز میشود و گله‌ها و شکارچیان را جمع می‌کند. جانور پراکنده‌تر از شمال است و هدف، بیشتر خود بیابان است. اردوگاه‌ها آب و سوخت ندارند؛ همه‌چیز را باید برد.
- مردم سان: نخستین ساکنان کالاهاری. پیاده‌روی با راهنمایان سان نشان می‌دهد چطور از ریشه‌ها آب می‌گیرند و رد جانور را می‌خوانند. گشتی را برگزینید که خود جامعه‌ی محلی می‌گرداند و برای ورود به خانه‌ها اجازه می‌گیرد.
- پناهگاه کرگدن خاما: نزدیک سِرووه بر جاده‌ی گابورون به شمال؛ جای مطمئن برای دیدن کرگدن که در پارک‌های شمال کمیاب است، و توقف شبانه‌ی خوبی در راه دراز.
- گابورون: پایتختی جوان و آرام نزدیک مرز آفریقای جنوبی، با موزه‌ی ملی و نقاشی‌های صخره‌ای مانیانا در ۳۵ کیلومتری‌اش. بیشتر مسافران سافاری از آن نمی‌گذرند.
- تولی و کگالاگادی: در شرق، ذخیره‌گاه‌های خصوصی ماشاتو با صخره، فیل و پلنگ و گشت با اسب و دوچرخه. در جنوب غرب، پارک فرامرزی کگالاگادی با تپه‌های شنی سرخ که با آفریقای جنوبی مشترک است.
پول، غذا و نکته‌های عملی
- پول: واحد پول «پولا» است، به معنی باران. کمپها و گردانندگان سافاری نرخ را به دلار می‌دهند و دلار نقد می‌پذیرند؛ برای بازار، اتوبوس و پمپ‌بنزین پولا لازم است. دلار نقد با اسکناس‌های نو بیاورید و در بانک یا صرافی ماون، کاسانه و گابورون تبدیل کنید؛ بیرون از این شهرها جایی برای تبدیل نیست.
- چرا گران است: دولت شمار کمپها و تخت‌ها را در هر منطقه محدود نگه می‌دارد. نتیجه، پارک خلوت و نرخ بالاست. سه راه کم‌هزینه‌تر: سافاری چادری گروهی از ماون، گشت‌های روزانه از کاسانه و ماون با اقامت در شهر، و سفر در فصل سبز.
- غذا: سِسوا، گوشت گاو یا بز که ساعت‌ها می‌پزد و می‌کوبند، با پاپ (خمیر سفت آرد ذرت) یا بوگوبه (حلیم ذرت خوشه‌ای). نان سرخ‌کرده‌ی وِت‌کوک و نوشابه‌ی زنجبیلی خانگی هم رایج است. کرم موپانه‌ی خشک‌شده خوراک محلی پرطرفداری است.
- حلال: گوشت رایج گاو، بز و مرغ است، اما ذبح اسلامی فقط در جاهای مشخص انجام میشود. در گابورون و فرانسیس‌تاون مسجد و چند رستوران حلال هست. کمپها برای هر مهمان جدا آشپزی می‌کنند؛ هنگام رزرو بنویسید که حلال یا گیاهی می‌خواهید، چون خرید را هفته‌ها پیش می‌فرستند.
- مالاریا: در شمال، یعنی دلتا، چوبه و کفه‌ها، مالاریا هست و در فصل باران بیشتر. پیش از سفر درباره‌ی داروی پیشگیری با پزشک حرف بزنید و غروب‌ها آستین‌بلند بپوشید. گابورون و جنوب کم‌خطرند.
- آب: آب شیر شهرها تصفیه‌شده است؛ برای سفر کوتاه آب بطری مطمئن‌تر است. کمپها آب چاه یا تصفیه‌شده می‌دهند.
- لباس سافاری: رنگ‌های خاکی، سبز و قهوه‌ای؛ سفید و رنگ‌های تند نه. از ژوئن تا اوت برای گشت سپیده‌دم در خودروی روباز، کاپشن گرم، کلاه و دستکش لازم است، با اینکه ظهر با پیراهن آستین‌کوتاه می‌گذرد.
- کمپ بی‌حصار: بیشتر کمپها حصار ندارند و جانوران از میانشان می‌گذرند. پس از تاریکی فقط با همراه کمپ جابه‌جا شوید. برای همین بسیاری از کمپها کودکان زیر شش یا دوازده سال را نمی‌پذیرند؛ پیش از رزرو بپرسید.
- پهپاد و عکاسی: پهپاد در پارک‌ها و ذخیره‌گاه‌ها ممنوع است. از مردم پیش از عکس‌گرفتن اجازه بگیرید و از ساختمان‌های دولتی و نظامی عکس نگیرید.
- ادب روزمره: سلام و احوال‌پرسی پیش از هر پرسشی انتظار می‌رود؛ «دومِلا» سلام به زبان ستسوانا است. انگلیسی زبان رسمی است و تقریباً همه‌جا کار راه می‌اندازد.
- انعام: ده درصد در رستوران‌های شهر. در کمپها به راهنما و کارکنان در پایان اقامت انعام می‌دهند، به دلار یا پولا.
برای مسافران ایرانی
ویزا
گذرنامه‌ی ایرانی برای بوتسوانا ویزای پیش از سفر می‌خواهد؛ در فهرست درگاه رسمی ویزای الکترونیک (evisa.gov.bw) ایران جزو کشورهای نیازمند ویزاست و ویزای فرودگاهی وجود ندارد. درخواست آنلاین در همان درگاه است، یا حضوری در نمایندگی‌های بوتسوانا. صفحه‌ی دولت بوتسوانا این مدارک را می‌خواهد: صفحه‌ی مشخصات گذرنامه با دست‌کم شش ماه اعتبار، عکس، نامه‌ای درباره‌ی دلیل سفر، برنامه‌ی سفر، بلیت رفت‌وبرگشت و رزرو اقامت، همه به انگلیسی و در یک فایل PDF. همان صفحه زمان بررسی را ۷ تا ۱۴ روز کاری می‌نویسد؛ منابع دیگر از دو روز تا سه هفته نوشته‌اند، پس دست‌کم یک ماه زودتر اقدام کنید. به نوشته‌ی سفارت بوتسوانا در برلین، ویزای گردشگری یک‌بارورود تا یک ماه ۳۰۰ پولا و چندبارورود تا سه ماه ۵۰۰ پولاست، بازپس داده نمی‌شود و با ویزا یا مسترکارت پرداخت میشود؛ یعنی کارت بین‌المللی یک آشنا یا آژانس لازم است. نامه‌ی تأیید را چاپ کنید و همراه داشته باشید. درگاه آنلاین گاهی از دسترس خارج میشود؛ در آن صورت راه، نمایندگی‌های بوتسوانا در خارج است.
مسیر و ویزای آفریقای جنوبی
پرواز مستقیم نیست. بیشتر مسیرها از ژوهانسبورگ می‌گذرند و از آنجا با پرواز کوتاه به ماون، کاسانه یا گابورون می‌رسند. طبق صفحه‌ی اداره‌ی امور داخلی آفریقای جنوبی، مسافری که در فرودگاه ژوهانسبورگ یا کیپ‌تاون فقط پرواز عوض می‌کند ویزای ترانزیت نمی‌خواهد، ولی ایران در فهرست معافیت از ویزای ورود نیست. پس اگر دو بلیت جدا دارید و باید بار را تحویل بگیرید، شب می‌مانید یا از سالن ترانزیت بیرون می‌روید، ویزای آفریقای جنوبی لازم است. همه‌ی مسیر را در یک بلیت بخرید و از شرکت هواپیمایی بپرسید که بار تا مقصد می‌رود. راه دیگر، به نوشته‌ی منابع، پرواز از آدیس‌آبابا به گابورون است.
گواهی تب زرد
بوتسوانا خودش منطقه‌ی تب زرد نیست و از ایران گواهی نمی‌خواهد. به نوشته‌ی منابع، از مسافران یک‌ساله و بزرگ‌تر که از کشورهای دارای خطر تب زرد می‌آیند یا از آن‌ها گذشته‌اند گواهی واکسن می‌خواهند؛ بعضی منابع توقف کمتر از دوازده ساعت در فرودگاه را مستثنا می‌دانند و بعضی نه. اتیوپی جزو این کشورهاست؛ اگر از آدیس‌آبابا می‌روید، واکسن بزنید و کارت زرد را همراه ببرید.
سفر با کودک
برای هر مسافر زیر ۱۸ سال، افزون بر گذرنامه، شناسنامه‌ای که نام پدر و مادر در آن آمده با ترجمه‌ی رسمی انگلیسی لازم است. اگر کودک فقط با یکی از والدین سفر می‌کند، رضایت‌نامه‌ی محضری والد دیگر با نشانی، شماره‌ی تماس و رونوشت گذرنامه‌ی او را هم می‌خواهند. این مدارک را در مرز زمینی و فرودگاه هر دو می‌پرسند.
برق، ساعت و تماس
برق ۲۳۰ ولت است و پریزها سه‌شاخه‌ی بریتانیایی و سه‌شاخه‌ی گرد آفریقای جنوبی؛ دوشاخه‌ی ایرانی نمی‌خورد و مبدل لازم است. بوتسوانا همه‌ی سال یک ساعت و نیم از ایران عقب‌تر است. پلیس ۹۹۹، آمبولانس ۹۹۷ و آتش‌نشانی ۹۹۸. نزدیک‌ترین سفارت‌های ایران در پرتوریا و هراره‌اند.
حمل‌ونقل در بوتسوانا
پرواز داخلی
ایر بوتسوانا گابورون، ماون و کاسانه را به هم وصل می‌کند؛ ماون تا کاسانه حدود یک ساعت است. از ژوهانسبورگ و کیپ‌تاون هم پرواز مستقیم به ماون و کاسانه هست.
هواپیمای کوچک
راه رسیدن به کمپهای درون دلتا، ساووتی و لینیانتی؛ پروازهای ۲۰ تا ۴۵ دقیقه‌ای با هواپیماهای شش تا دوازده‌نفره. بار باید در ساک نرم و سبک باشد؛ سقف وزن را از گرداننده بپرسید، چون چمدان سخت را نمی‌پذیرند.
اتوبوس
ارزان و پرشمار در جاده‌های آسفالت: گابورون تا ماون ۹ تا ۱۰ ساعت، فرانسیس‌تاون تا ماون حدود شش ساعت. برای کاسانه باید در ناتا اتوبوس عوض کرد. کرایه را در اتوبوس می‌دهند. اتوبوس به درون پارک‌ها نمی‌رود.
خودروی دودیفرانسیل
برای مورمی، ساووتی، کفه‌ها و کالاهاری، با چادر سقفی از ماون یا کاسانه کرایه میشود. رانندگی از چپ است. شب نرانید: گاو، الاغ و فیل روی جاده‌اند. اردوگاه‌های پارک‌ها را باید ماه‌ها پیش رزرو کرد و بدون رزرو راه نمی‌دهند.
حصارهای دامپزشکی
در ایست‌های بازرسی میان مناطق، بردن گوشت قرمز خام از سوی حیات وحش به سوی دامداری ممنوع است و کفش‌ها را ضدعفونی می‌کنند. خرید گوشت را پس از گذشتن از ایست بگذارید.
در شهر
تاکسی‌ها و ون‌های خطی پلاک آبی دارند. تاکسی دربست را «اسپشال» می‌گویند؛ کرایه را پیش از سوارشدن توافق کنید.
هزینه سفر به بوتسوانا
اقتصادی
۸۰ تا ۲۰۰ دلار در روز- چادر یا اتاق ساده در ماون و کاسانه
- اتوبوس میان شهرها
- گشت روزانه‌ی موکورو و قایق چوبه
- سافاری چادری گروهی
متوسط
۲۰۰ تا ۴۲۰ دلار در روز- اقامتگاه کنار رود با صبحانه و شام
- گشت‌های خودرویی و قایق هر روز
- پرواز ماون به کاسانه
- پرواز تماشایی دلتا
راحت
از ۶۰۰ دلار در روز- کمپ پروازی درون دلتا با همه‌چیز
- هواپیمای کوچک میان کمپها
- راهنما و خودروی کم‌سرنشین
- دو گشت در روز
چه چیزهایی همراه ببریم
برای قایق، شن و شب‌های بی‌چراغ کمپ.
اسپری ضدپشه Autan
شمال بوتسوانا منطقه‌ی مالاریاست؛ برای غروب‌های کنار آب در دلتا و چوبه.
مشاهده در آمازونAmazon ←چراغ پیشانی شارژی
کمپها حصار و چراغ راه ندارند و برق اغلب خورشیدی است؛ برای راه چادر در شب.
مشاهده در آمازونAmazon ←کیسه‌ی ضدآب
برای دوربین و گوشی در موکورو که لبه‌اش چند انگشت از آب بالاتر است، و در گردوخاک فصل خشک.
مشاهده در آمازونAmazon ←مبدل برق نوع G
پریزهای سه‌شاخه‌ی بریتانیایی در هتل‌ها و کمپها رایج است و دوشاخه‌ی ایرانی به آن‌ها نمی‌خورد.
مشاهده در آمازونAmazon ←خرید از این لینک‌ها از تهیه‌ی این راهنماها حمایت می‌کند.
قبل از سفر رزرو کنید
گشت قایق و خودروی چوبه از کاسانه ساده‌ترین سافاری بوتسواناست و ورودی پارک را معمولاً در خود دارد؛ در فصل خشک زود پر میشود.
eSIM بوتسوانا
برای نقشه و تماس با گرداننده در ماون و کاسانه؛ درون پارک‌ها و دلتا آنتن نیست.
خرید eSIMAiralo ←خرید از این لینک‌ها از تهیه‌ی این راهنماها حمایت می‌کند.
نکات سفر
ویزا را چندبارورود بگیرید
اگر آبشار ویکتوریا در برنامه است، با ویزای یک‌بارورود نمی‌توانید به کاسانه برگردید.
از یک شهر وارد و از دیگری خارج شوید
ورود از ماون و خروج از کاسانه یک روز جاده را صرفه‌جویی می‌کند.
فصل سبز را جدی بگیرید
از دسامبر تا مارس همان کمپها بسیار ارزان‌ترند و کالاهاری و نکسای در بهترین حال‌اند.
دلار خرد همراه داشته باشید
برای انعام و خریدهای کوچک؛ بیرون از شهرها خودپرداز نیست.
اردوگاه پارک را زود بگیرید
برای ژوئیه تا اکتبر، جاهای مورمی و ساووتی نزدیک یک سال پیش پر میشود.
برای سرما آماده باشید
گشت سپیده‌دم در ژوئیه در خودروی روباز از هر چیز دیگری در این سفر سردتر است.
پرسش‌های پرتکرار سفر به بوتسوانا
آیا بوتسوانا ویزا می‌خواهد؟
بله. ویزا باید پیش از سفر گرفته شود و درخواست آن در درگاه رسمی ویزای الکترونیک بوتسوانا آنلاین است؛ ویزای فرودگاهی وجود ندارد.
بهترین زمان سفر به بوتسوانا چه موقع است؟
ژوئن تا اکتبر برای دلتای اوکاوانگو، مورمی و چوبه؛ دسامبر تا آوریل برای کالاهاری و نکسای و برای نرخ‌های پایینتر.
هزینه سفر به بوتسوانا چقدر است؟
بدون بلیت هواپیما و ویزا، سفر اقتصادی ۸۰ تا ۲۰۰ دلار و سفر متوسط ۲۰۰ تا ۴۲۰ دلار در روز برای هر نفر. کمپهای پروازی دلتا از حدود ۶۰۰ دلار در شب آغاز می‌شوند.
چند روز برای بوتسوانا کافی است؟
پنج روز برای چوبه و آبشار ویکتوریا؛ هشت روز برای دلتا، مورمی و چوبه؛ دوازده روز با کفه‌های نمک و کالاهاری.
دلتای اوکاوانگو بهتر است یا چوبه؟
دلتا برای آب، سکوت، موکورو و کمپهای کوچک؛ چوبه برای گلههای بزرگ فیل، قیمت پایینتر و دسترسی آسان. با هشت روز هر دو را میشود دید.
آیا بوتسوانا برای سفر امن است؟
از باثباتترین و آرامترین کشورهای آفریقاست. خطر اصلی جاده در شب و بیاحتیاطی کنار حیات وحش است؛ در شهرها همان عادتهای هر شهر دیگر کافی است.
واحد پول بوتسوانا چیست؟
پولا. در کمپها و گشتها دلار آمریکا هم پذیرفته میشود.
پایتخت بوتسوانا کجاست؟
گابورون، در جنوب شرق کشور نزدیک مرز آفریقای جنوبی.
سفر به بوتسوانا در پیش دارید؟
اگر برای انتخاب میان دلتا و چوبه، چیدن مسیر با آبشار ویکتوریا یا نامیبیا و بودجه‌ی سفرتان کمک می‌خواهید، خوشحال می‌شوم کمکتان کنم.
همکاری با من