راهنمای سفر به ارمنستان
ارمنستان تنها کشور قفقاز است که با اتوبوس یا خودروی خودتان هم میشود به آن رفت، و با یکونیم ساعت پرواز از نزدیکترین سفرهای خارجی است. ایروان شهری پیادهمحور با میدانها، کافهها و کنسرتهایش است و بیرون از آن، صومعههای سنگی هزارساله روی لبهی درهها، دریاچهی سوان در ارتفاع ۱۹۰۰ متری و جنگلهای دیلیجان. در این راهنما ایروان، گشتهای یکروزه، مسیر زمینی از مرز نوردوز با دیدنیهای سر راهش، آبوهوای ماهبهماه، برنامهی ۴ و ۷ روزه، هزینهها و غذا را آوردهایم.
بهترین زمان سفر به ارمنستان
اردیبهشت تا اواسط تیر (مه و ژوئن)
بهترین زمان: ایروان ۲۲ تا ۳۰ درجه، دشتها سبز و جادههای کوهستانی باز.
شهریور و مهر (سپتامبر و اکتبر)
هوای ملایم، فصل میوه و انگور و رنگ پاییزی دیلیجان. از بهترین زمانها برای سفر زمینی.
تیر و مرداد (ژوئیه و اوت)
ایروان گرم و خشک است (تا ۳۵ درجه و بالاتر). فصل شنا در دریاچهی سوان و فرار به دیلیجان و جرموک.
آذر تا اسفند (دسامبر تا مارس)
سرد و برفی. فصل اسکی در تساخکادزور و قیمتهای پایینتر؛ جادهی زمینی جنوب برف و مه دارد و باید با احتیاط رفت.
آبوهوای ایروان ماهبهماه
میانگین تقریبی بیشینهی روز در ایروان. سوان، دیلیجان و تساخکادزور ۸ تا ۱۰ درجه خنکترند.
| ماه | بیشینهی روز | یادداشت |
|---|---|---|
| ژانویه | ۱° | سرد و برفی؛ اسکی |
| فوریه | ۵° | هنوز زمستان |
| مارس | ۱۳° | شروع بهار؛ شلوغی و کنسرتهای نوروز |
| آوریل | ۱۹° | شکوفهها؛ گاهی بارانی |
| مه | ۲۵° | از بهترین ماهها |
| ژوئن | ۳۰° | گرم و آفتابی |
| ژوئیه | ۳۴° | گرم؛ فصل سوان |
| اوت | ۳۳° | گرم و خشک |
| سپتامبر | ۲۹° | عالی؛ فصل میوه |
| اکتبر | ۲۱° | پاییز رنگی |
| نوامبر | ۱۲° | خنک و خلوت |
| دسامبر | ۴° | چراغانی سال نو؛ شروع اسکی |
مقصدهای اصلی ارمنستان
ایروان۲ تا ۳ روز
میدان جمهوری با فوارههای موزیکال، خیابان شمالی، پلکان کاسکاد، بازار ورنیساژ و کافهها و رستورانهایی که تا دیروقت بازند. مرکز شهر را پیاده میشود گشت.
خور ویراپ و دشت آراراتنصف روز
صومعهای روی تپه در ۴۵ کیلومتری ایروان با بهترین منظرهی کوه آرارات. صبح زود بروید که هوا صافتر است.
دریاچهی سوانیک روز
دریاچهی بزرگ کوهستانی در ارتفاع ۱۹۰۰ متری، با صومعهی سواناوانک روی شبهجزیره و رستورانهای ماهی. آب حتا در تابستان خنک است.
برنامهی سفر به ارمنستان: ۴ و ۷ روزه
کشور کوچک است و بیشتر دیدنیها گشت یکروزه از ایرواناند. اگر زمینی میآیید، تاتف و گوریس سر راهتان است.
۴ روز: ایروان و اطراف
- روز ۱ایروان
کاسکاد و موزهی کافسجیان، اپرا، خیابان شمالی و شب تماشای فوارههای میدان جمهوری.
- روز ۲گارنی و گغارد
معبد گارنی، درهی ستونهای سنگی زیر آن و صومعهی صخرهای گغارد. عصر بازار ورنیساژ یا خرید.
- روز ۳سوان و دیلیجان
صومعهی سواناوانک، ناهار ماهی کنار دریاچه و بعد جنگلها و محلهی قدیمی دیلیجان.
- روز ۴خور ویراپ و اچمیادزین
صبح خور ویراپ و منظرهی آرارات، بعد کلیسای جامع اچمیادزین و ویرانههای زوارتنوتس نزدیک فرودگاه.
۷ روز: با جنوب و تاتف
مناسب سفر زمینی.
- روز ۱مرز تا گوریس
عبور از نوردوز و جادهی کوهستانی مغری و کاپان تا گوریس.
- روز ۲تاتف
تلهکابین «بالهای تاتف» تا صومعه و پل معلق خندزورسک. شب در گوریس یا ادامه تا ایروان با توقف در نوراوانک.
- روز ۳ تا ۶ایروان و اطراف
همان برنامهی چهارروزه.
- روز ۷برگشت
پرواز از ایروان یا راه زمینی جنوب؛ صبح زود راه بیفتید تا در روشنایی از گردنهها بگذرید.
کجا اقامت کنیم
بیشتر سفر را در ایروان میمانید؛ یک شب در دیلیجان حالوهوای دیگری دارد.
ایروان
در محدودهی مرکزی کنترون، بین میدان جمهوری و کاسکاد، همهچیز پیاده در دسترس است.
مشاهده هتلهاExpedia ←دیلیجان
هتلها و مهمانخانههای جنگلی برای یک یا دو شب خنک و آرام، نزدیک دریاچهی سوان.
مشاهده هتلهاExpedia ←خرید از این لینکها از تهیهی این راهنماها حمایت میکند.
ایروان: چه ببینیم
فرودگاه زوارتنوتس ۱۲ کیلومتر با مرکز فاصله دارد؛ اتوبوس فرودگاه و تاکسی اینترنتی (Yandex Go یا GG) به شهر میروند. هتل را در محدودهی «کنترون»، بین میدان جمهوری و کاسکاد، بگیرید تا همهچیز پیاده در دسترس باشد.
- میدان جمهوری و خیابان شمالی: ساختمانهای سنگ صورتی دور میدان و موزهی تاریخ. فوارههای موزیکال از بهار تا پاییز هر شب برنامه دارند. خیابان پیادهی شمالی میدان را به اپرا وصل میکند.
- کاسکاد: پلکان عظیم سنگی با باغ مجسمه و موزهی هنر کافسجیان در دلش؛ پلهبرقی داخلی هم دارد. از بالا در روز صاف آرارات پیداست.
- مادر ارمنستان و پارک پیروزی: مجسمهی بلند بالای شهر با شهربازی کوچک و منظرهی ایروان.
- ماتناداران: گنجینهی نسخههای خطی کهن، از جمله نسخههای فارسی.
- مسجد کبود: مسجد کاشیکاری قرن هجدهم در خیابان ماشتوتس، با حیاطی آرام؛ تنها مسجد فعال شهر است.
- یادمان تسیتسرناکابرد: بنای یادبود و موزهی نسلکشی ارمنیان روی تپهای مشرف به شهر.
- بازارها: ورنیساژ (آخر هفتهها کاملتر) برای صنایع دستی، فرش و سنگ ابسیدین؛ بازار گوم برای میوهی خشک، سوجوخ و پنیر.
- خرید: دالما گاردنمال و ایروانمال بزرگترین مراکز خریدند؛ تاشیر، روسیامال و مگامال هم هستند. بازار پتاک ارزانترین جا برای پوشاک است.
- تفریح و کنسرت: شهربازی ایروانپارک، پارک آبی واترورلد در تابستان، و در نوروز و تعطیلات کنسرت خوانندههای ایرانی که بلیتش را باید از قبل گرفت.
گشتهای یکروزه از ایروان
حملونقل عمومی به بیشتر اینجاها کند است. تور گروهی یکروزه یا تاکسی دربست (با اپ هم میشود) بهترین راه است و برای سه چهار نفر ارزان تمام میشود.
- گارنی و گغارد: معبد یونانیمآب گارنی از قرن اول، درهی «سمفونی سنگها» با ستونهای بازالتی و صومعهی گغارد که بخشی از آن در دل کوه تراشیده شده (میراث جهانی). ۴۰ کیلومتری شهر.
- اچمیادزین و زوارتنوتس: مرکز کلیسای ارمنی با کلیسای جامع قرن چهارمی و ویرانههای کلیسای مدور زوارتنوتس؛ هر دو میراث جهانی و نزدیک فرودگاه.
- نوراوانک و آرنی: صومعهای در انتهای درهای با صخرههای سرخ؛ سر راه، روستای آرنی و غارش. میشود با خور ویراپ در یک روز دید.
- دیلیجان: شهر جنگلی معروف به «سوئیس ارمنستان»: محلهی قدیمی، صومعههای هاغارتسین و گوشاوانک و دریاچهی پارز.
- تساخکادزور: پیست اسکی در ۵۰ کیلومتری ایروان با تلهسیژی که تابستان هم کار میکند، و صومعهی کچاریس.
- کوه آراگاتس: بلندترین کوه کشور: دریاچهی کاری در ۳۲۰۰ متری (جاده از حدود ژوئن تا اکتبر باز است)، قلعهی آمبرد و یادمان حروف الفبای ارمنی.
- هاغپات و ساناهین: دو صومعهی میراث جهانی در درهی دبد در شمال؛ روز بلندی است و با مسیر تفلیس جور درمیآید.
- گیومری: شهر دوم کشور با خانههای سنگ سیاه و حالوهوای قدیمی؛ با قطار هم میشود رفت.
سفر زمینی: از مرز نوردوز تا ایروان
مرز نوردوز (سمت ارمنستان: آگاراک) نزدیک جلفاست؛ از تبریز حدود دو ساعتونیم و از تهران ۹ تا ۱۲ ساعت راه است. از مرز تا ایروان حدود ۴۰۰ کیلومتر جادهی کوهستانی پرپیچ است که ۷ تا ۹ ساعت طول میکشد. اتوبوس تهران–ایروان با احتساب مرز ۲۲ تا ۲۴ ساعت در راه است.
عبور از مرز در تعطیلات چند ساعت طول میکشد. در روشنایی از گردنهها بگذرید؛ در پاییز و زمستان مه و برف هست.
- با خودروی شخصی: کاپوتاژ، گواهینامه و پلاک بینالمللی و مدارک مالکیت لازم است. بیمهی شخص ثالث ارمنستان و عوارض جاده را در مرز میخرید. بنزین گرانتر از ایران است؛ باک را پیش از مرز پر کنید.
- شهرهای مسیر: مغری اولین شهر و جای خرید سیمکارت؛ کاپان برای ناهار و بنزین؛ گوریس برای شبمانی.
- تاتف: نزدیک گوریس: تلهکابین «بالهای تاتف» به طول ۵٫۷ کیلومتر از روی درهی وروتان تا صومعهی تاتف میرود. دوشنبهها معمولاً تعطیل است.
- خندزورسک: روستای غاری قدیمی با پل معلق ۱۶۰ متری، ده دقیقه از گوریس.
- جرموک: شهر آبگرم و آب معدنی با آبشار بلندش، با کمی انحراف از مسیر اصلی.
غذاهای ارمنستان
آشپزی ارمنی به ذائقهی ما نزدیک است: کباب، دلمه، سبزی تازه و لواش. گوشت خوک در کبابها رایج است؛ هنگام سفارش نوع گوشت را بپرسید. در ایروان چند رستوران ایرانی و حلال هم هست.
- خوراواتس: کباب ارمنی روی ذغال، با گوشت خوک، گوسفند یا مرغ و سبزیجات کبابی.
- تولما و لواش: دلمهی برگ مو یا کلم؛ لواش تازهی تنوری که همراه هر غذایی میآید.
- ژینگیالوف هاتس و لاهماجو: نان نازک پرشده با دهها سبزی، و نان گوشتی نازک؛ هر دو ارزان و سریع.
- ماهی سوان: قزلآلای دریاچه (ایشخان) و خرچنگ آب شیرین در رستورانهای کنار دریاچه.
- غذاهای زمستانی: خاش (کلهپاچهی ارمنی که صبح زود میخورند)، هریسا و غاپاما (کدوی پرشده با برنج و میوهی خشک).
- شیرینی: گاتا (نان شیرین)، سوجوخ شیرین (گردو در شیرهی انگور)، میوهی خشک و قهوهی ارمنی.
خوب است بدانید
- کلیساها: لباس پوشیده و رفتار آرام؛ هنگام مراسم عکس نگیرید. روسری برای خانمها اجباری نیست اما در صومعهها رایج است.
- تاکسی: با Yandex Go یا GG قیمت از پیش معلوم است؛ برای تاکسی خیابانی کرایه را پیش از حرکت توافق کنید.
- صرافی: دلار را در صرافیهای مرکز ایروان تبدیل کنید؛ نرخ مرز و فرودگاه بدتر است. اسکناس دلار نو و سالم ببرید.
- دارو: برای داروهای کدئیندار و آرامبخش نسخهی پزشک همراه داشته باشید.
- زبان: ارمنی زبان رسمی است و روسی را تقریباً همه میدانند؛ در مرکز ایروان انگلیسی و گاهی فارسی هم جواب میدهد.
- سوغات: میوهی خشک و سوجوخ، شکلات گرند کندی، قهوه، مربای گردو، سنگ ابسیدین، سفال و ساز دودوک.
برای مسافران ایرانی
ورود بدون ویزا
ایرانیان تا ۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز بدون ویزا وارد میشوند. بهتر است پاسپورت دستکم ۶ ماه اعتبار داشته باشد. قوانین ممکن است تغییر کند؛ پیش از سفر بررسی کنید.
پرواز
از تهران تا ایروان حدود یکونیم ساعت است. در نوروز و تعطیلات پروازهای فوقالعاده اضافه میشود و قیمت بالا میرود.
اتوبوس و خودرو
اتوبوس از تهران (ترمینال غرب و بیهقی) و تبریز به ایروان میرود. جزئیات مسیر، مدارک خودرو و دیدنیهای راه را در بخش سفر زمینی آوردهایم.
پول
واحد پول درام (AMD) است. دلار نقد بیاورید.
سیمکارت، برق و ساعت
سیمکارت Team، Viva یا Ucom را با پاسپورت در فرودگاه، مغری یا مرکز شهر بگیرید. پریزها مثل ایران دوشاخهاند. ساعت ارمنستان نیم ساعت از ایران جلوتر است.
شمارههای ضروری
۱۱۲ یا ۹۱۱ برای همهی موارد اضطراری. سفارت ایران در ایروان و سرکنسولگری در کاپان است.
حملونقل در ارمنستان
پیاده و مترو
مرکز ایروان پیادهمحور است. مترو یک خط دارد و ارزان است، اما به بیشتر جاذبهها نمیرسد.
تاکسی اینترنتی
Yandex Go و GG ارزاناند و برای گشتهای بیرون شهر هم میشود ساعتی یا مسیری گرفت.
تور یکروزه
تورهای گروهی هر روز از ایروان به گارنی و گغارد، سوان و دیلیجان، خور ویراپ و نوراوانک و تاتف میروند.
مارشروتکا و قطار
مینیبوسها از ترمینالهای ایروان به شهرهای دیگر میروند. قطار به گیومری، در تابستان به سوان، و قطار شبانه به تفلیس هست.
اجارهی خودرو
برای جنوب و شمال کشور آزادی بیشتری میدهد؛ جادهها کوهستانیاند و دوربین سرعت زیاد است.
هزینه سفر به ارمنستان
اقتصادی
۳۰ تا ۵۰ دلار در روز- هاستل یا آپارتمان ساده
- لاهماجو، ژینگیالوف هاتس و غذاخوریهای محلی
- مترو و تور گروهی
- سفر زمینی با اتوبوس
متوسط
۷۰ تا ۱۲۰ دلار در روز- هتل سه یا چهارستاره در کنترون
- رستوران خوب هر شب
- تاکسی اینترنتی و تور یکروزه
- بلیت کنسرت یا تلهکابین تاتف
راحت
از ۱۸۰ دلار در روز- هتل پنجستاره کنار میدان جمهوری
- رانندهی خصوصی برای گشتها
- رستورانهای درجهیک
- اقامت کوهستانی در دیلیجان یا تساخکادزور
چه چیزهایی همراه ببریم
برای گشت پیاده در ایروان و روزهای بلند بیرون شهر.
ضدآفتاب با SPF بالا
ایروان در تابستان آفتابی و خشک است و دریاچهی سوان در ارتفاع ۱۹۰۰ متری آفتاب تندی دارد.
مشاهده در آمازونAmazon ←کیف دوشی زیپدار
مرکز ایروان را پیاده میگردید؛ کیف دوشی برای پاسپورت، پول و گوشی راحتتر از کوله است.
مشاهده در آمازونAmazon ←خرید از این لینکها از تهیهی این راهنماها حمایت میکند.
قبل از سفر رزرو کنید
گارنی و گغارد نزدیکترین و پرطرفدارترین گشت ایروان است و نصف روز وقت میگیرد.
eSIM ارمنستان
از لحظهی رسیدن اینترنت دارید؛ در مسیر زمینی هم از مرز به بعد کار میکند.
خرید eSIMAiralo ←خرید از این لینکها از تهیهی این راهنماها حمایت میکند.
نکات سفر
نوروز را زود رزرو کنید
هتل، اتوبوس، پرواز و بلیت کنسرتها در تعطیلات نوروز هفتهها زودتر پر میشود.
آرارات را صبح ببینید
کوه معمولاً صبح زود پیداست و تا ظهر در غبار میرود.
لباس گرم برای سوان
کنار دریاچه و در دیلیجان حتا در تابستان خنک و بادی است.
دوشنبهها
بسیاری از موزهها و تلهکابین تاتف دوشنبه تعطیلاند.
گردنهها در روز
اگر زمینی میروید، طوری حرکت کنید که جادهی کاپان و گوریس را در روشنایی برانید.
آب
آبخوریهای سنگی خیابانها (پولپولاک) آب خنک و سالم دارند.
پرسشهای پرتکرار سفر به ارمنستان
آیا ارمنستان برای ایرانیان ویزا میخواهد؟
نه. ایرانیان تا ۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز بدون ویزا میمانند.
سفر زمینی به ارمنستان چقدر طول میکشد؟
اتوبوس تهران–ایروان ۲۲ تا ۲۴ ساعت. با خودرو، از مرز نوردوز تا ایروان ۷ تا ۹ ساعت جادهی کوهستانی است.
بهترین زمان سفر به ارمنستان چه موقع است؟
مه، ژوئن، سپتامبر و اکتبر. تابستان ایروان گرم است و زمستان فصل اسکی.
هزینه سفر به ارمنستان چقدر است؟
بدون هزینهی رفتوبرگشت، سفر اقتصادی حدود ۳۰ تا ۵۰ دلار و سفر متوسط ۷۰ تا ۱۲۰ دلار در روز برای هر نفر.
چند روز برای ایروان کافی است؟
چهار روز برای ایروان، گارنی و گغارد، سوان و خور ویراپ. با یک هفته جنوب و تاتف را هم میبینید.
برای خرید کجای ایروان برویم؟
دالما گاردنمال و ایروانمال برای برندها، بازار پتاک برای خرید ارزان و ورنیساژ برای سوغات.
غذای حلال در ارمنستان پیدا میشود؟
بله، در ایروان رستوران ایرانی و حلال هست. در رستورانهای ارمنی نوع گوشت کباب را بپرسید؛ ماهی، مرغ و غذاهای سبزی هم فراوان است.
از ایروان میشود به گرجستان رفت؟
بله، با مینیبوس یا تاکسی اشتراکی حدود شش ساعت تا تفلیس و با قطار شبانه.
سفر به ارمنستان در پیش دارید؟
اگر برای چیدن مسیر، گشتها و بودجهی سفرتان کمک میخواهید، خوشحال میشوم کمکتان کنم.
همکاری با من